تحلیل ترکیبی شاخص های کالبدی موثر بر تاب آوری شهری در برابر زلزله با رویکرد فازی–AHP (نمونه موردی: اهر)

با توجه به قرارگیری شهرها در معرض مخاطرات طبیعی، به ویژه زلزله، شناسایی میزان تاب آوری کالبدی آن ها امری ضروری برای کاهش خطرات و افزایش آمادگی در برابر بحران ها محسوب می شود. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تاب آوری کالبدی شهر اهر در برابر زلزله انجام شده است. در این مطالعه، ۹ شاخص کالبدی شامل تراکم جمعیت، تراکم مسکونی، تعداد طبقات ساختمان، نوع کاربری اراضی، فاصله از مراکز درمانی، فاصله از معابر اصلی، فاصله از گسل، نوع مصالح ساختمانی و کیفیت ابنیه به عنوان معیارهای موثر در تعیین سطح تاب آوری شهری انتخاب گردیدند. برای تحلیل داده ها از تلفیق مدل تصمیم گیری چندمعیاره AHP جهت وزن دهی شاخص ها و منطق فازی در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) جهت استانداردسازی و ترکیب لایه ها استفاده شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که بخش های مرکزی و غربی شهر اهر به دلیل تراکم بالای جمعیت، کیفیت پایین ابنیه، مصالح نامناسب و فاصله کم تا گسل، دارای پایین ترین سطح تاب آوری هستند؛ در حالی که مناطق شمالی و شرقی شهر با دارا بودن کیفیت بهتر کالبدی، پراکندگی مناسب خدمات و سازه های مقاوم تر، از تاب آوری بیشتری برخوردارند. در پایان، نقشه پهنه بندی تاب آوری کالبدی شهر تهیه گردید که می تواند در سیاست گذاری های مدیریت بحران و توسعه شهری پایدار مورد استفاده قرار گیرد..

کلیدواژه ها:

ب تاب آوری شهری ، آسیب پذیری کالبدی ، زلزله ، AHP ، منطق فازی