امکان سنجی فقهی حقوقی انحلال نکاح در پرتو بیماری های نوظهور

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 105

فایل این مقاله در 40 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_FEQH-17-38_010

تاریخ نمایه سازی: 23 تیر 1404

چکیده مقاله:

قانون مدنی موجبات فسخ نکاح را عیوب مذکور در این قانون در زوجین، تدلیس و تخلف از شرط صفت برشمرده و به تبعیت از فقه امامیه، عیوبی که موجب حق فسخ برای هر یک از زوجین می­شود را احصاء کرده است. با وجود این، امروزه برخی از این بیماری­ ها که در گذشته ناشناخته بوده، شناخته شده و قابلیت درمان یافته اند و از طرف دیگر، بیماری ­های جدید مسری مانند ایدز، هپاتیت، سیفلیس، سرطان و پاره ای از بیماری­های روانی ظهور کرده که از عیوب مصرح در قانون، خطرناک تر بوده و بنا بر دیدگاه متخصصان علم پزشکی، چه بسا درمان قطعی ندارند. حال این سوال مطرح می شود که آیا می توان به تمثیلی بودن عیوب سنتی مذکور توسط فقها و قانونگذار قائل شده و در نتیجه، دامنه جواز فسخ نکاح را به عیوب جدید نیز تسری داد یا این که چنین امکانی وجود نداشته و باید به حصری بودن عیوب مذکور محدود شویم؟ در این خصوص بین فقها و حقوقدانان اختلاف نظر وجود دارد؛به طوری که برخی بر این باورند که آن چه در قانون مدنی به عنوان عیوب موجب فسخ آمده است جنبه حصری داشته و نمی­توان به موارد دیگر تسری داد؛ اما برخی دیگر معتقدند که این موارد جنبه تمثیلی دارد. این تحقیق با روشی توصیفی - تحلیلی به بررسی موضوع امکان سنجی فقهی حقوقی انحلال نکاح در پرتو بیماری ­های نوین پرداخته و در نتیجه، دیدگاه تمثیلی بودن عیوب و حصری نبودن آنها را قابل دفاع دانسته است تا با استفاده از راهکارهای موجود و براساس قواعد فقهی لاضرر و لاحرج بتوان قائل شد که بین زن و مرد در داشتن حق فسخ نکاح به واسطه امراض جدید تفاوتی نیست و در صورت وجود عیب به واسطه­ بیماری ­های مسری و خطرناک، برای هر دو طرف می توان حق فسخ قائل شد. سرانجام، اصلاح قانون موجود در این راستا پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

Hamid Masjedsaraie

استاد فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران (نویسنده مسئول)

Mahvash Sadat Musavi

دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن براج طرابلسی، قاضی عبدالعزیز (۱۴۰۶ق)، المهذب، ج۳، قم: موسسه ...
  • ابن فارس، ابوالحسین (۱۴۰۴ق)، معجم مقائیس اللغه، قم: دفتر تبلیغات ...
  • اراکی، محمدعلی (۱۳۷۷)، کتاب النکاح، ج۱، تقریرات درس عبدالکریم حائری، ...
  • اصغری، شهرام (۱۴۰۱)، بررسی فقهی حقوقی بیماری­های نوظهور و تاثیر ...
  • الجزیری، عبدالرحمن (۱۹۶۹م)، الفقه علی المذاهب الاربعه، ج۴، بیروت: دار ...
  • الصابونی، عبدالرحمن (۱۹۶۸م)، مدی حریه الزوجین فی الطلاق فی الشریعه ...
  • امامی، سید حسن (۱۴۰۰)، حقوق مدنی، ج۱، تهران: اسلامیه.. ...
  • باقری، احمد (۱۳۹۱)، خانواده در اسلام و ایران، تهران: شهرآب.. ...
  • جبعی عاملی(شهید ثانی)، زین الدین بن علی (۱۴۱۲ق)، مسالک الافهام ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۰۹ق)، تفصیل وسائل الشیعه الی ...
  • حلی(علامه)، حسن بن یوسف (۱۳۸۵)، قواعد الاحکام، ج۴، قم: موسسه ...
  • حلی(محقق)، جعفر بن حسن (۱۴۱۵ق)، شرائع الاسلام فی مسائل الحلال ...
  • خمینی(امام)، سید روح الله (۱۴۲۰ق)، الرسائل، ج۱، تهران، موسسه تنظیم ...
  • نقشه سازی بیماری های مهم واگیردار ایران [مقاله ژورنالی]
  • خوئی، سید ابوالقاسم (۱۴۲۲ق)، مصباح الاصول، ج۱، قم: موسسه احیاء ...
  • خوئی، سید ابوالقاسم (۱۴۲۴ق)، منهاج الصالحین، ج۲، قم: موسسه احیاء ...
  • راستی، زهرا؛ اسماعیلی، اکرم (۱۳۸۸)، انحلال نکاح به واسطه عیب ...
  • شلبی، محمد مصطفی؛ امام، محمد کمال الدین (۱۴۱۶ق)، الزواج و ...
  • شهیدی، مهدی (۱۴۰۰)، سقوط تعهدات، ج۱، تهران: مجد.. ...
  • صدوق(شیخ)، محمد بن علی بن حسین بن بابویه قمی (۱۴۱۳ق)، ...
  • صفایی، حسین؛ امامی، اسدالله (۱۴۰۰)، مختصر حقوق خانواده، ج۲، تهران: ...
  • صفایی، سید حسین (۱۳۹۱)، قواعد عمومی قراردادها، ج۱، تهران: میزان.. ...
  • صفی پور، عبدالرحیم بن عبدالکریم (بی تا)، منتهی الارب فی ...
  • طریحی، فخرالدین (۱۴۱۶ق)، مجمع البحرین، ج۴، تهران: مرتضوی.. ...
  • طه، احمد حسن (۱۹۷۵)، مدی حریه الزوجین فی التفریق قضاء ...
  • طوسی(شیخ الطائفه)، محمد بن حسن (۱۴۱۷ق)، کتاب الخلاف، ج۴، قم: ...
  • عروسی حویزی، عبد علی بن جمعه (۱۳۸۲)، تفسیر نور الثقلین، ...
  • فیض، علیرضا (۱۳۹۰)، مبادی فقه و اصول، تهران: موسسه چاپ ...
  • قائنی، شیخ محمد (۱۳۹۴)، فقه پزشکی، ج۲، ترجمه: محمد علی ...
  • کاتوزیان، ناصر (۱۴۰۰)، قواعد عمومی قراردادها، ج۱، تهران: شرکت سهامی ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب، (۱۴۰۷ق)، الکافی، ج۱، تحقیق: علی اکبر ...
  • محقق داماد، سید مصطفی (۱۳۹۲)، قواعد فقه، ج۱، تهران: مرکز ...
  • محمدی بلبان آباد، فراست؛ حمزه سالارزایی، امیر (۱۳۹۷)، تاثیر اختلاف ...
  • مروارید، علی اصغر (۱۴۱۳ق)، سلسله الینابیع الفقهیه، ج۲، بیروت: دار ...
  • مشکینی، میرزا علی (۱۳۸۶)، مصطلحات الفقه، چ۵، قم: الهادی.. ...
  • مظفر(علامه)، محمدرضا (۱۳۹۵)، اصول الفقه، ج۱، قم: ناصر.. ...
  • نائینی، میرزا محمدحسین (۱۴۱۸ق)، منیه الطالب، ج۱، قم: موسسه النشر ...
  • نجفی(صاحب جواهر)، محمدحسن (۱۴۳۳ق)، جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام، ...
  • هژبر عراقی، زهرا (۱۳۹۴)، بررسی فقهی حقوقی موجبات فسخ نکاح ...
  • نمایش کامل مراجع