فرسودگی تحصیلی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان با ناتوانی های یادگیری: مقایسه اثربخشی حل مساله شناختی-اجتماعی با بازآموزی اسنادی

ناتوانیهای یادگیری، یکی از مهمترین علل عملکرد ضعیف تحصیلی و اجتماعی دانش آموزان به شمار میرود. پژوهش حاضر با هدف بررسی و مقایسه اثربخشی مداخله حلمسئله شناختی-اجتماعی و بازآموزی اسنادی بر کاهش فرسودگی تحصیلی و افزایش سازگاری اجتماعی دانش آموزان با ناتوانی یادگیری ابتدایی شهر تهران انجام شد. این مطالعه از نوع نیمهآزمایشی همراه با مراحل پیشآزمون، پس آزمون و دوره پیگیری یک ماهه بود. ۳۰ دانش آموز دختر و پسر دارای ناتوانی یادگیری ۸ تا ۱۲ ساله، به روش تصادفی ساده از مرکز ناتوانی یادگیری شماره ۳ انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه شاهد قرار گرفتند. آموزشهای حل مسئله شناختی-اجتماعی و بازآموزی اسنادی طی ۸ جلسه یک ساعته، به دو گروه آزمایش ارائه گردید، اما گروه شاهد هیچ گونه مداخله ای دریافت نکرد. از پرسشنامه های فرسودگی تحصیلی برسو و همکاران (۱۷۹۹) و سازگاری اجتماعی سینها و سینگ (۱۹۹۳) در مرحله پیشآزمون، پس آزمون و پیگیری استفاده شد. داده ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که آموزشهای حلمسئله شناختی-اجتماعی و بازآموزی اسنادی با میزان تاثیر ی کسان منجر به کاهش معنی دار فرسودگی تحصیلی و افزایش معنی دار سازگاری اجتماعی گردید و تفاوت معناداری بین دو برنامه آموزشی مشاهده نشد. برنامه های آموزشی که از رویکرد شناختی اجتماعی بندورا جهت طراحی بسته های آموزشی بهره می گیرند، تاثیرات معنی دار بیشتری دارند. بنابراین استفاده از نتایج پژوهش در طراحی برنامه های آموزشی پیشگیرانه و بهبود دستاوردهای آموزشی موثر میباشد.

کلیدواژه ها:

حل مسئله شناختی-اجتماعی ، بازآموزی اسنادی ، فرسودگی تحصیلی ، سازگاری اجتماعی ، ناتوانی یادگیری