بررسی تطبیقی ممنوعیت ازدواج با محارم در ادیان مختلف و نظام های حقوقی

ازدواج با محارم یکی از موضوعات حساس و بنیادین در حوزه حقوق خانواده و اخلاق اجتماعی است که در تمامی جوامع، اعم از دینی یا سکوالر، با رویکردهای بازدارنده و محدودکننده مواجه شده است. اهمیت این مسئله به گونه ای است که در ادیان ابراهیمی، به ویژه اسلام، یهودیت و مسیحیت، ممنوعیت آن به صراحت اعالم شده و احکام متعددی پیرامون آن صادر گردیده است. از سوی دیگر، در نظام های حقوقی مختلف جهان نیز این موضوع با استناد به ملاحظات اخلاقی، بهداشتی و اجتماعی مورد توجه قانون گذاران قرار گرفته و اغلب با ضمانت اجرای کیفری یا مدنی همراه بوده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی ممنوعیت ازدواج با محارم در ادیان ابراهیمی و نظام های حقوقی منتخب انجام شده است. از جمله اهداف دیگر این تحقیق، شناخت مبانی دینی و فلسفی این ممنوعیت، تحلیل تفاوت ها و شباهت ها میان نظام های حقوقی و بررسی رویکردهای معاصر نسبت به این مقوله می باشد. روش تحقیق در این پژوهش به صورت توصیفی-تحلیلی و با رویکرد تطبیقی بوده و داده ها با استفاده از منابع کتابخانه ای، متون فقهی، قوانین موضوعه و مقالات علمی مورد بررسی قرار گرفته اند. نتایج به دست آمده نشان می دهد که با وجود تفاوت های ظاهری، همبستگی معناداری میان دیدگاه های دینی و حقوقی درباره ممنوعیت ازدواج با محارم وجود دارد. همچنین، این ممنوعیت در بیشتر نظام های حقوقی معاصر، نه تنها به عنوان قاعده ای اخلاقی بلکه به مثابه ضرورتی اجتماعی و بهداشتی تلقی می شود. در پایان، پیشنهاد می شود رویکرد تطبیقی و بین رشته ای در تحلیل این موضوع تقویت گردد و زمینه های فرهنگی و تاریخی در ارزیابی قوانین نادیده گرفته نشود.

کلیدواژه ها:

ازدواج با محارم ، حقوق تطبیقی ، ادیان ابراهیمی ، حقوق خصوصی ، نظام های حقوقی