صلاحیت قانون گذاری مجمع تشخیص مصلحت نظام

مجمع تشخیص مصلحت نظام در سال ۱۳۶۶ با حکم امام خمینی (ره) تشکیل و در جریان بازنگری در قانون اساسی در سال ۱۳۶۸، در این سند وارد شد. با تشکیل این نهاد، تشخیص مصلحت نظام در مواردی که شورای نگهبان مصوبه مجلس را مغایر با موازین شرع یا قانون اساسی بداند و مجلس بر نیاز به تایید آن مصوبه اصرار کند، در صلاحیت مجمع قرار گرفت. بنابراین هدف از این پژوهش صلاحیت قانونگذاری مجمع تشخیص مصلحت نظام و همچنین تحلیل قانونگذاری ابتدایی مجمع تشخیص مصلحت نظام می باشد. امام خمینی رحمه الله با تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام، یکی از مهمترین بنبست های قانونگذاری را در کشور ما رفع کرد؛ بنبستی که به سبب تقابل و تعارض حق حاکمیت ملی در امر قانونگذاری که مجلس طالیهدار آن است و حق حاکمیت شرعی و قانون اساسی که شورای نگهبان، پاسدار آن است پ دید می آید. دیدگاه اصولی امام خمینی رحمه الله در تشکیل این نهاد، ناشی از نظریه ایشان مبنی بر ضرورت حفظ نظام اسلامی و تقدم آن حتی بر احکام فرعی الهی است. بنابراین، مجمع تشخیص مصلحت نظام را می توان تبلور و تجلی این اندیشه آن بزرگوار دانست. از آنجا که بر اساس اصول متعدد قانون اساسی، مجمع تشخیص مصلحت نظام، وظایف متعددی از جمله مشاوره به رهبری، تعیین سیاست های کلی نظام، نظارت بر حسن اجرای آن سیاست ها، حل معضلات و غیره را بر عهده دارد، و لذا تشخیص و تصمیم گیری در خصوص مصلحت جامعه امری است در صلاحیت حکومت که این وظیفه و اختیار از حاکمیت نشات می گیرد. و در احراز آن باید مصلحت عموم و منافع عامه مد نظر قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

قانونگذاری ، مجمع تشخیص مصلحت ، قانون اساسی ، مصلحت