بررسی تطبیقی موانع مسوولیت کیفری در حقوق کیفری ایران و انگلستان

از جمله مباحث بنیادین حقوق جزا که آثار و فواید متعددی به دنبال دارد عوامل رافع مسئولیت کیفری و تعیین حدود مسئولیت کیفری و تعیین کیفر است. در حال حاضر حتی حدود مسئولیت کیفری انسان در موارد زیادی دستخوش تغییرات و تعدیل گشته است، اصولا کسی را می توان مورد مواخذه قرار داد که به طور آگاهانه و متعارف مرتکب عملی شده باشد؛ علی الصول زمانی که این شرایط وجود نداشته باشد یا از مسئولیت کیفری او کاسته شده یا به طور کل زائل می گردد. فقدان این شرایط و عوامل تحت عنوان موانع مسئولیت کیفری و مصادیق آن که عبارتند از: علل رافع مسئولیت کیفری، علل موجهه مسئولیت کیفری و معذیر قانونی مورد بررسی قرار می گیرند. در این پژوهش با بررسی تطبیقی میان حقوق کیفری انگلستان با حقوق کیفری داخلی به ویژه قانون مجازات اسلامی ایران به بحث و بررسی پیرامون مساله ی مسئولیت کیفری و موانع مسئولیت کیفری که یکی از مهمترین آن علل رافع مسئولیت کیفری است که موضوع اصلی پژوهش حاضر را تشکیل می دهد پرداخته ایم. از این رهگذر به مقایسه تفاوت ها و شباهت های موجود پرداخته و کاستی ها را مورد شناسایی قرار داده ایم. در نهایت این نتیجه یافت شد که حقوق کیفری هر دو کشور در بحث راجع به علل رافع مسئولیت کیفری حاوی مقررات دقیق و مبسوطی هستند اما علی رغم شباهت ها در برخی از مصادیق تفاوت های زیادی باهم دارند که این تفاوت ها هر یک نقاط قوت یا ضعف قانونی کشور خود را در برخورد با مساله ی علل رافع مسئولیت کیفری نشان می دهند. از رهیافت این اثر علمی می توان پی برد مفاهیم علل رافع مسئولیت کیفری به تعریف اجماعی در نزد حقوق دانان ایران و انگلستان نرسیده اند بنابراین از برخی جهات تفاسیر متفاوتی دارند که سبب ترتب آثار متفاوت بر آنها نیز می شود.

کلیدواژه ها:

موانع مسوولیت کیفری ، حقوق کیفری ایران ، انگلستان