نگاهی بر حضانت مشترک بر مبنای مصالح عالیه کودک

مسئله حضانت کودک پس از جدایی والدین، از موضوعاتی است که ارتباطی مستقیم با حقوق بنیادین کودک، به ویژه حق برخورداری از امنیت، ثبات و تداوم رابطه با هر دو والد دارد. الگوی سنتی حضانت انفرادی با وجود ریشه های فقهی و قانونی در نظام حقوقی ایران، در بسیاری از موارد، پاسخگوی نیازهای روانی، تربیتی و اجتماعی کودک در شرایط جدید نیست. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی، با تاکید بر اصل مصالح علیه کودک به عنوان مبنای تفسیری در حقوق داخلی و بین المللی، به بررسی امکان پذیری پذیرش و اجرای الگوی حضانت مشترک در نظام حقوقی ایران می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که علی رغم پذیرش تدریجی مفهوم مصلحت کودک در قوانین و رویه های قضایی، موانع تقنینی، فقدان آیین نامه های اجرایی، و نبود نهادهای حمایتی و نظارتی، تحقق عملی حضانت مشترک را با چالش های جدی مواجه ساخته است. مطالعه تطبیقی با نظام های حقوقی پیشرو، به ویژه کشورهای اروپای شمالی، نشان می دهد که حضانت مشترک در بستر قانونی و فرهنگی مناسب، نه تنها با مصلحت کودک منافاتی ندارد، بلکه موجب ارتقای سلامت روانی، ثبات عاطفی و تداوم پیوندهای خانوادگی می شود. در نتیجه، اصلاح قانون حمایت خانواده، پیش بینی سازوکارهای حقوقی و اجرایی مناسب و نهادینه سازی فرهنگ مشارکتی در تربیت کودک، گامی ضروری در جهت تحقق منافع عالیه کودک در نظام حقوقی ایران به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

حضانت مشترک ، مصالح عالیه کودک ، حقوق خانواده