زمین شناسی، زمین شیمی و زایش کانسار منگنز طاووسیه صوغان (جنوب باختر استان کرمان)

کانسار منگنز طاووسیه در منطقه صوغان (جنوب باختر استان کرمان) رخداد داشته و بخشی از پهنه سنندج-سیرجان جنوبی به شمار می­ رود. فرورانش سنگ ­کره اقیانوس تتیس جوان به زیر خرده ­قاره ایران مرکزی و بسته­ شدن آن سبب جایگیری توالی­ های افیولیتی در امتدادکوهزایی زاگرس شده که میزبان نهشته­ های منگنز هستند. کانسار طاووسیه در چرت ­های رادیولاریتی آمیزه رنگی افیولیتی و به­ صورت بین لایه­ ای با آهک ­های پلاژیک به سن کرتاسه پسین رخداد دارد. بررسی­ های سنگ ­نگاری و  آنالیز پراش پرتو ایکس (XRD) نشان می­ دهند که کانسنگ منگنز در این کانسار از پیرولوسیت، براونیت و تودوروکیت با بافت ­های دانه ­پراکنده، قلوه ای (کلوفرم)، ریزگرهک دار (میکرونودولار) و کوکاد به همراه کوارتز و کلسیت تشکیل شده است. نسبت بالای SiO۲ به Al۲O۳ و Fe۲O۳، محتوای بالای Zn (۹۶-۴۱۰ppm ) و محتوای پایین Ni، Cu و Co (در مجموع ۹۵-۶۴۶ ppm) نمونه ­های مورد بررسی آشکار کننده تاثیر سیال های گرمابی در تشکیل آن هاست. اگرچه الگوهای پراکندگی عناصر کمیاب خاکی این نمونه ­ها نشان می ­دهند که فرایندهای آب زاد نیز در رخداد آن ها نقش داشته ­اند که بر این اساس می ­توان این کانسار را از نوع گرمابی-آب زاد رده ­بندی نمود. با مقایسه نسبت ­های Fe۲O۳/TiO۲ و LaN/CeN کانسار منگنز طاووسیه با کانسار نصیرآباد می­ توان نتیجه­ گرفت که این دو در نتیجه روند نهشتگی منگنز در اقیانوس تتیس جوان از محل پشته اقیانوسی به سمت حاشیه قاره ­ای شکل ­­گرفته ­اند.

کلیدواژه ها:

منگنز ، زمین شیمی ، طاووسیه ، سنندج-سیرجان جنوبی ، کرمان