پایش تغییرات پوشش گیاهی کف و تنوع زیستی در سایت جنگلی جیش آباد استان زنجان

این مطالعه به بررسی تغییرات پوشش گیاهی کف و تنوع زیستی در سایت جنگلی جیش آباد زنجان طی سه سال متوالی (۱۴۰۰–۱۴۰۲) پرداخته است. با استفاده از ریز قطعه نمونه های دائمی، داده های مربوط به درصد پوشش گیاهی، خزه ها، بوته ها، لاشبرگ، خاک لخت، بیرون زدگی سنگی و فرسایش خاک جمع آوری و با آزمون های آماری مانند فریدمن و آنالیز واریانس تحلیل شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که تنوع گونه ای و تراکم گیاهی در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال های قبل در منطقه بهبود یافته است. همی کریپتوفیت (۵۸ درصد) و کامه فیت ها (۱۹ درصد) بیشترین سهم را در ترکیب فلور منطقه داشتند، درحالی که تروفیت ها در سال ۱۴۰۲ افزایش معناداری نشان دادند. پوشش کل گیاهی از ۲۴/۹۵ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۳۵/۲ درصد در سال ۱۴۰۱ افزایش یافت، اما در سال ۱۴۰۲ به۲۹/۰۴ درصد کاهش پیدا کرد. پوشش خزه ها از ۱/۳۷ درصد به ۰/۱۲ درصد کاهش یافت که احتمالا ناشی از کاهش رطوبت خاک است. خاک لخت از ۳۹/۵۹ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۴۵/۸۵ درصد در سال ۱۴۰۲ افزایش یافت که نشان دهنده خطر فرسایش است. همچنین، فرسایش خاک از وضعیت مطلوب در سال ۱۴۰۰ به وضعیت نگران کننده در سال های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ کرد. یافته ها حاکی از آن است که پوشش گیاهی منطقه تحت تاثیر عوامل اقلیمی و انسانی دچار نوسانات شده است. بهبود موقت پوشش در سال ۱۴۰۱ و کاهش آن در سال ۱۴۰۲، ضرورت مدیریت تطبیقی و اقدامات حفاظتی مانند کنترل چرای دام، احیای پوشش خزه ها و مدیریت رواناب ها را آشکار می سازد. این مطالعه بر اهمیت پایش و برنامه ریزی علمی برای حفظ تنوع زیستی و پایداری اکوسیستم های جنگلی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

پوشش گیاهی ، تنوع زیستی ، زنجان ، شاخص های تنوع ، اکولوژی جنگلی