بررسی ویژگی های نثر شاعرانه در رمان خیرالنساء قاسم هاشمی نژاد

در روزگار معاصر در رمان و داستان با توجه به  افق و جهانی که روایت می‍کند، از گونه های زبانی متفاوتی  استفاده می شود و در ژانر‍‍‍های  متنوعی طبقه بندی می گردد. پاره ای از داستان‍ها و رمان های معاصر از نثری شاعرانه برخوردارند؛ نثری که گاه به جهت زیبایی و خیال انگیزی با شعر پهلو می‍زند. در این رمان ها نویسنده با به کارگیری فنون گوناگون بلاغی و زبانی به زبان شعر نزدیک می شود. در میان رمان های معاصر فارسی نثر خیرالنساء اثر قاسم هاشمی نژاد، در شمار نثرهای شاعرانه جای دارد. در این پژوهش عناصر شاعرانه نثر رمان خیرالنساء، با روش توصیفی – تحلیلی از منظر نثر شاعرانه بلاغی و غنایی بررسی و تحلیل شد. یافته های پژوهش حاکی از آن است که هاشمی نژاد در عین حال که رمان خیرالنساء را به صناعات شعری و موسیقی کلام می‍آراید، عناصر داستانی را نیز در بستری از ابهام زیبایی شناختی جهت انتقال بی‍واسطه افکار و احساسات شخصیت‍ها و رخدادهای اصلی قرار می‍دهد.  در این میان ویژگی‍های شاعرانه بلاغی، یعنی ویژگی‍های بیانی (مجاز ،تشبیه، استعاره و کنایه) و بدیع لفظی (مانند انواع سجع، جناس و واج‍آرایی) و بدیع معنوی (مراعات‍النظیر، حس‍آمیزی و ایهام‍تناسب) در مقایسه با عناصر شاعرانه غنایی برجستگی بیشتری دارند. به طور کلی نویسنده توانسته است با به کارگیری هنرمندانه از عناصر غنایی و بلاغی ساختاری نوین و متناسب با مضامین و محتوای رمان خلق کند و بر زیبایی فرمیک و محتوایی اثر بیفزاید و با ایجاد نوعی تعلیق معنا خواننده را در التذاد صوری و تفسیری متن مشارکت دهد.

کلیدواژه ها:

نثر شاعرانه ، داستان شاعرانه بلاغی ، داستان شاعرانه غنایی ، قاسم هاشمی نژاد ، خیرالنساء