تحول کارکردهای اجتماعی صحن مسجد در بستر فضاهای عمومی امروز

این مطالعه به بررسی دگرگونی حیاط مساجد ("صحن") به عنوان فضاهای اجتماعی در بافت عمومی شهری امروز می پردازد. هدف این تحقیق، درک اهمیت تاریخی و چالشهای معاصر در حال تحول پیش روی حیاط مساجد است که به طور سنتی به عنوان مراکز عبادت، آموزش و تعامل اجتماعی عمل کرده اند. برای دستیابی به این هدف، این مطالعه از یک رویکرد چند روشی استفاده می کند: از تحلیل تاریخی-معماری، ادبیات علمی و مطالعات موردی حیاطهای مساجد حفظ شده و تطبیق یافته در شهرهای مختلف ایران بهره می برد. از نظر روش شناسی، این پژوهش مشاهدات میدانی، نقشه برداری فضایی و مصاحبه های کیفی با معماران، برنامه ریزان شهری و اعضای جامعه را ادغام می کند تا بررسی کند که چگونه فضاهای صحن با خواسته های اجتماعی جدید سازگار شده اند - یا نتوانسته اند سازگار شوند. هدف اصلی، شناسایی استراتژی هایی است که می توانند این حیاطها را احیا کنند و اهمیت آنها را برای جوامع مدرن - به ویژه نسل های جوانتر - در میان مکان های عمومی رقیب مانند مراکز خرید و کافه ها تضمین کنند. این رویکرد شامل تحلیل تطبیقی دسترسی، طراحی فیزیکی و شمول حیاط مساجد در مقایسه با سایر فضاهای عمومی معاصر است. این تحقیق همچنین نقش بالقوه حیاط در تقویت انسجام اجتماعی شهری و حفظ هویت فرهنگی را ارزیابی می کند. در نهایت، این مطالعه با استفاده از درس هایی از حیاطهای مساجد موفق و در حال رکود، به دنبال ارائه بینش های کاربردی برای معماران و سیاست گذاران شهری است تا فضاهای عمومی را طراحی کنند که پر جنب و جوش، فراگیر و ریشه در ارزش های فرهنگی پایدار داشته باشند.

کلیدواژه ها:

حیاط مساجد (صحن) ، فضاهای اجتماعی ، دگرگونی معماری معاصر ، احیای فضای عمومی شهری ، هویت فرهنگی و انسجام اجتماعی