اعتبار معرفت شناختی عرف در اخلاق سینوی

ظهور یا رواج اندیشه های عرف­گرایانه در فضای اخلاق و پیامدهای اجتناب­ناپذیر آن بر تعاملات انسانی و در نهایت سعادت حقیقی بشر، بررسی تحلیلی و انتقادی چنین رویکردهایی را می طلبد. مسئله عرف را از ابعاد گوناگون می­توان بررسی کرد. پژوهش حاضر به هدف بازخوانی آراء حکمای اسلامی و با تمرکز بر بعد معرفت­شناختی عرف، به تحلیل مستند و استنباط دیدگاه اندیشمند بزرگ جهان اسلام یعنی ابن سینا پرداخته است. حاصل تتبع در آثار و اندیشه های ابن سینا  نفی تلازم باورها و اندیشه های عرفی از یک­سو و دستیابی به واقعیت سعادت­بخش اخلاقی از سوی دیگر است. تعابیر صریح ابن سینا  که حاکی از احتمال کذب باورهای عرفی، فقدان اعتبار خاستگاه های باورهای عرفی، مشروط بودن باورهای عرفی و ناسازگاری اعتبار مطلق باورهای عرفی با غایت اخلاق است بر نفی مطلق­انگاری اعتبار عرف تاکید می کند. از منظر ابن سینا باورهای اخلاقی عرفی نظری­اند و توجیه اخلاقی آن­ها نیازمند اقامه برهان است.

کلیدواژه ها:

ابن سینا ، عرف ، باورهای عرفی ، اعتبار معرفت شناختی ، غایت اخلاق