کاربرد شیمی مگنتیت- تیتانومگنتیت در درک فرایندهای کانه ساز: بررسی موردی سامانه کانی سازی مس مامونیه، کمربند ماگمایی ارومیه- دختر

کانی سازی مس اپی ترمال در منطقه مامونیه به صورت رگه/ رگچه های سیلیسی- سولفیدی- اکسیدی رخ داده است که توسط توده ­های نفوذی مونزونیتی، گابرویی و سنگ­ های آتشفشانی با ترکیب آندزیتی میزبانی می شود. مگنتیت و تیتانومگنتیت از مهم ترین کانه های اکسیدی هیپوژن در این منطقه هستند که در توده های نفوذی به صورت تیتانومگنتیت و در رگه های سیلیسی اغلب به صورت مگنتیت حضور دارند. ترکیب شیمیایی آنها در سامانهFeO-Fe۲O۳-TiO۲  نشان دهنده تمایل به سمت وستیت (FeO) است. محتوای افزایشی Al۲O۳  و TiO۲ در مگنتیت های رگه های سیلیسی نسبت به توده مونزونیتی از ویژگی های مگنتیت های گرمابی است. کاهش محتوای Cr۲O۳ و V۲O۳ در مگنتیت های تعادل مجدد یافته رگه های سیلیسی بیانگر تشکیل آنها در فوگاسیته اکسیژن بالاتری نسبت به تیتانومگنتیت های ماگمایی مونزونیتی است. نمودار Al+Mn در برابر Ti+V نشان می دهد که تیتانومگنتیت های توده نفوذی در دمای بالای ۵۰۰ درجه و مگنتیت های رگه های سیلیسی در دمای ۲۰۰ تا۳۰۰ درجه سانتی گراد تشکیل شده اند. کاهش دمای سامانه تحت تاثیر اختلاط سیالات سرد حین نفوذ سیالات گرمابی به نهشته شدن مگنتیت همراه رگه ­های سیلیسی در دمایی پایین­تر منجر شده است. نمودار Ti در برابر Mg+Al+Si  نشان دهنده تبلور تیتانومگنتیت های ماگمایی در شرایط عدم واکنش گسترده سیال گرمابی و سنگ دیواره است. افزایش فوگاسیته اکسیژن از ماگمای والد به سمت رگه های کانی سازی مشاهده می شود و مگنتیت های توده نفوذی در دمای بالا و ƒO۲ پایین­تری تشکیل شده ­اند.

کلیدواژه ها:

شیمی مگنتیت ، تیتانومگنتیت ، اپی ترمال ، رگه سیلیسی ، مس ، مونزونیت ، کمربند ماگمایی ارومیه دختر