اثربخشی مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی برای کاهش علائم ADHD در کودکان و نوجوانان

اختلال نقص توجه/بیش فعالی (ADHD) از شایع ترین اختلالات عصبی-تحولی در کودکان و نوجوانان است که با علائم پایدار بی توجهی، بیش فعالی و تکانشگری مشخص می شود. در سال های اخیر، مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی (MBIs) به عنوان رویکردی غیردارویی برای مدیریت علائم ADHD مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مقاله مروری، فراتحلیل اثربخشی مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش علائم ADHD در کودکان و نوجوانان است. با بررسی نظام مند مطالعات کنترل شده تصادفی و فراتحلیل های موجود، یافته ها نشان می دهد که مداخلات ذهن آگاهی اثرات کوچک تا متوسط در کاهش علائم بی توجهی و به میزان کمتری در کاهش علائم بیش فعالی-تکانشگری دارند. تاثیرات این مداخلات بر عملکرد اجتماعی، تنظیم هیجانی و علائم همبود متغیر بوده و اغلب در حد کوچک گزارش شده است. موثرترین مداخلات ذهن آگاهی آنهایی هستند که با حمایت حرفه ای و در بستر خانواده یا مدرسه ارائه می شوند. محدودیت های پژوهش های موجود شامل ناهمگونی در پروتکل های مداخله، اتکا به ابزارهای خودگزارشی، و کمبود داده های پیگیری بلندمدت است. نتایج این فراتحلیل نشان می دهد که مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی می تواند به عنوان رویکردی مکمل در کنار درمان های رایج ADHD مورد استفاده قرار گیرد، اما برای تعیین اثربخشی بلندمدت و مکانیسم های تاثیر، به پژوهش های بیشتر با طراحی دقیق تر نیاز است.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، اختلال نقص توجه/بیش فعالی ، کودکان ، نوجوانان ، مداخلات غیردارویی.