واکاوی تربیتی پنداره زمان در سازگان یادگیری سازمانی ایران

پنداره «زمان» یکی از مفاهیم بنیادین در فرآیند تربیت و یادگیری است که به صورت مستقیم و غیرمستقیم در شکل گیری نگرش، هویت، عملکرد تحصیلی و حتی سبک زندگی دانش آموزان نقش دارد. سازگان یادگیری سازمانی ایران به عنوان یکی از نهادهای اصلی جامعه پذیرکننده، در نحوه تلقی از زمان و تربیت زمان مدار یا زمان گریز نقش تعیین کننده ای ایفا می کند. این مقاله با رویکردی واکاوی ی و تربیتی، به بررسی چگونگی مواجهه سازگان آموزشی ایران با پنداره زمان، اعم از زمان مندی ساختارهای آموزشی، محتوای درسی، روش های ارزیابی، و نگرش معلمان و برنامه ریزان درسی می پردازد.در واکاوی محتوای برنامه ها و ساختار سازمانی آموزشی، مشاهده می شود که زمان بیشتر به صورت کمی و تقویمی تعریف می شود، و تاکید چندانی بر کیفیت درک زمان، ارزش گذاری بر زمان حال، یا یادگیری مهارت های مدیریت زمان وجود ندارد. ساعات کلاس های درسی، زمان بندی سال تحصیلی، و تقویم امتحانات همگی از منطقی تبعیت می کنند که بیشتر از سنت های اداری و ساختارهای نهادی نشات گرفته تا فلسفه های تربیتی عمیق. همچنین، زمان در سازگان آموزشی غالبا به عنوان عنصری ایستا و برنامه ریزی شده تلقی می شود که جای کمتری برای خلاقیت، انعطاف، یا یادگیری خودتنظیم باقی می گذارد.از سوی دیگر، فرهنگ آموزشی ایران، با تاثیر از عناصر فرهنگی و دینی، گاهی با نوعی تقدیرگرایی زمانی همراه است که با نگاه آینده نگر و مسئولانه نسبت به زمان، تناقض دارد. سازگان سازمانی آموزش، به جای پرورش درک فلسفی و اخلاقی از زمان، بیشتر دانش آموزان را درگیر «زمان بری» فرآیندها کرده است تا «زمان داری». این واکاوی نشان می دهد که بازاندیشی در پنداره زمان، به عنوان یکی از محورهای اساسی در تحول تربیتی، امری ضروری و راهبردی است.

کلیدواژه ها:

مدیریت زمان ، زمان ، تربیت ، سازگان یادگیری سازمانی واکاوی تربیتی.