اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر کاهش استرس بر خودانگاره جسمی و پریشانی روانشناختی در بیماران با جراحی ماسکتومی

زمینه و هدف: سرطان پستان یکی از شایعترین انواع سرطان در میان زنان در سراسر جهان است و افراد مبتلا به این نوع سرطان که مجبور به جراحی ماستکتومی شدند، با چالش های روان شناختی متنوعی روبه رو می شوند، به ویژه در زمینه خودانگاره جسمی و پریشانی روانشناختی، که این مسائل نیازمند توجه و درمان مناسب هستند. از این رو هدف مطالعه حاضر بررسی اثربخشی درمان شناختی رفتاری مبتنی بر کاهش استرس بر خودانگاره جسمی و پریشانی روانشناختی در بیماران با جراحی ماسکتومی بود. روش : روش پژوهش نیمه تجربی از نوع طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل استفاده شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی زنان با سابقه جراحی ماسکتومی مراجعه کننده به مراکز درمانی و بیمارستان های شهرستان ساری در نیمه دوم سال ۱۴۰۳ بودند انتخاب افراد نمونه به شیوه غیرتصادفی هدفمند صورت گرفت. نمونه این پژوهش شامل سی نفر از جامعه مذکور داوطلب شرکت در مطالعه می باشد و با استفاده از شیوه تصادفی ساده، افراد نمونه در دو گروه آزمایش (۱۵n=) و گواه (۱۵n=) قرار گرفتند. هر دو گروه به پرسشنامه های خودانگاره جسمی و پریشانی روانشناختی پاسخ دادند سپس گروه آزمایش ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای جلسات عملی شناخت درمانی گروهی را دریافت کرد، اما گروه گواه در مدت این پژوهش هیچ گونه برنامه آموزشی دریافت نکرد. پرسشنامه های تکمیل شده توسط محقق جمع آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده شده است. برای بررسی چگونگی توزیع شاخص پژوهش و پاسخ به فرضیات پژوهش از آزمون شاپیرو-ویلکز و تحلیل کوواریانس به کمک نرم افزار SPSS۲۵ استفاده شد. یافته ها: بر اساس نتایج به دست آمده، بین دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معناداری وجود داشت و یافته های حاکی از آن بود درمان شناختی رفتاری مبتنی بر کاهش استرس بر خودانگاره جسمی و پریشانی روانشناختی در بیماران با جراحی ماسکتومی اثربخش بوده است (۰۵/۰>P) و با توجه به مقادیر اندازه اثر مشخص شد که به ترتیب ۳/۵۵ و ۱/۵۵ درصد از تفاوت نمرات بین مولفه های نظارت بر بدن و شرم از بدن متاثر از درمان شناختی رفتاری مبتنی بر کاهش استرس است و ۸/۶۶ درصد واریانس مربوط به اختلاف بین دو گروه ناشی از اثر بخشی درمان شناختی-رفتاری مبتنی بر کاهش استرس بر پریشانی روانشناختی است. نتیجه گیری: مطالعه حاضر نتایج پژوهش نشان داد که از درمان شناختی رفتاری مبتنی بر کاهش استرس بر خودانگاره جسمی و پریشانی روانشناختی در بیماران با جراحی ماسکتومی اثربخش بوده است. این رو در راستای درمان های رایج پزشکی، این مداخله می تواند به منظور بهبود خودانگاره جسمی و پریشانی روانشناختی در بیماران مبتلایان به سرطان سینه استفاده گردد.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی-رفتاری مبتنی بر کاهش استرس ، خودانگاره جسمی ، پریشانی روانشناختی ، جراحی ماسکتومی.