تحلیلی از الگوی قرآنی ساختار قدرت در خانواده؛ با تاکید بر آیه ۳۴ سوره نساء

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 218

فایل این مقاله در 32 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JARQ-5-1_003

تاریخ نمایه سازی: 2 تیر 1404

چکیده مقاله:

خانواده به عنوان یک سازمان کوچک اجتماعی برای پویایی و کارآمدی خود نیازمند ساماندهی و تدبیر امور است. فرزند آوری و استمرار نسل و تربیت و پرورش فرزندان، هدف اصلی تشکیل خانواده در اسلام است که در این زمینه زنان نقش برجسته دارند. این پژوهش با روش اسنادی و با رویکرد توصیفی، تحلیلی و انتقادی، درصدد بررسی و تحلیلی از «الگوی قرآنی ساختار قدرت در خانواده» و جایگاه هر یک از زنان و مردان در آن است. امروزه نقش سنتی زنان در خانواده، به عنوان مادران پرتلاش و مربیان موفق در فرزند آوری و فرزند پروری و نیز نقش مردان پرتلاش در جامعه به عنوان تنها متولیان تامین معاش خانواده دچار تغییراتی شده است؛ ازاین رو این سوال مطرح است که در الگو و ساختار قرآنی خانواده در اسلام، این تغییرات چگونه تحلیل و تفسیر می شود و امکانی برای فعالیت های اجتماعی زنان وجود دارد؟ یافته های پژوهش حاکی از این است که در الگوی قرآنی ساختار خانواده، قوامیت به معنای حق مدیریت داشتن، محافظت کردن و سرپرست خانواده بودن بر عهده مردان است. قوامیت مردان در خانواده، هرگز به معنای ولایت و صاحب اختیار بودن نیست. همچنین قوامیت، فقط در رابطه با زوجیت مطرح بوده، جنس مرد بر جنس زن قوامیتی ندارد، قلمروی آن نیز نه جامعه بلکه محدود به امور خانوادگی است؛ بنابراین رسالت و وظیفه اصلی مردان، کار و اشتغال و تامین نیازهای معیشتی، مادی و معنوی خانواده است. رسالت و وظیفه زنان تدبیر امور خانواده است. زنان به عنوان رکن کلیدی خانواده با لحاظ اولویت اول، می توانند وارد عرصه فعالیت های اجتماعی شوند.

نویسندگان

محمد فولادی وندا

دانشیار گروه جامعه شناسی، موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره)، قم، ایران،

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن منظور، محمدبن مکرم. (۱۴۱۴ ق). لسان العرب. بیروت: دارصادر ...
  • افرا، هادی. (۱۴۰۰). «مدرن شدن ساختار توزیع قدرت در خانواده ...
  • امامی، حسن. (۱۳۶۸). حقوق مدنی. تهران: کتابفروشی اسلامیه ...
  • بستان، حسین. (۱۳۸۳). اسلام و جامعه شناسی خانواده. قم: پژوهشکده ...
  • بلاغی، محمدجواد. (۱۴۲۰ ق). آلاء الرحمن فی تفسیرالقرآن. قم: بنیاد ...
  • بیگدلی، سعید و سید مجتبی حسینی الموسوی. (۱۳۹۱). بررسی عملکردکشورهای ...
  • جعفری، محمدتقی. (۱۳۷۸). تفسیر نهج البلاغه. ج ۱. تهران: دفتر ...
  • جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۹). زن در آینه جمال و جلال. ...
  • جوادی آملی، عبدالله. (۱۳۸۸). تسنیم. قم: اسراء ...
  • حسین زاده، رسول. (۱۳۸۷). بررسی عوامل جامعه شناختی موثر در ...
  • حویزی، عبدعلی بن جمعه. (۱۳۸۲). تفسیر نورالثقلین. تصحیح: هاشم رسولی ...
  • خاتمی، سیدجواد؛ خاتمی، سیده سمیه. (۱۴۰۰). راستی آزمایی تفکر سختی ...
  • راغب، اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۳۸۷ ). مفردات الفاظ القرآن. ...
  • الراوندی، قطب الدین. (۱۳۵۶). فقه القرآن. تحقیق احمدالحسینی. باهتمام محمود ...
  • رضایی اصفهانی، محمدعلی و جمعی از همکاران. (۱۳۸۹). تفسیر قرآن ...
  • زبیدی، سیدمرتضی حسینی. (۱۴۱۴ ق). تاج العروس من جواهر القاموس. ...
  • الزحیلی، وهبه. (۱۴۱۱). التفسیر المنیر فی العقیده و الشریعه و ...
  • الزحیلی، وهبه، (۱۴۰۰). الفقه الاسلامی و ادلته. چ سوم. بیروت: ...
  • شریف لاهیجی، بهاءالدین محمدبن شیخ علی. (۱۳۶۳). تفسیر شریف لاهیجی. ...
  • شیخ طوسی. (۱۴۰۹). تفسیر تبیان. قم. نشر مکتب الاعلام الاسلامی ...
  • صادقی تهرانی، محمد. (۱۳۶۵). الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن والسنه. ...
  • طباطبایی، سیدمحمدحسین. (۱۳۹۰). المیزان. ترجمه محمدباقر موسوی همدانی. قم: انتشارات ...
  • الطبرسی، ابی علی الفضل بن الحسن. (۱۳۷۲). مجمع البیان فی ...
  • فرج الله هدایت نیا. (۱۳۹۵). الگوی سوم؛ الگوی رفتاری زن ...
  • الفیض الکاشانی. (۱۴۱۸ ق). تفسیر الصافی؛ صححه و قدم له ...
  • کاتوزیان، ناصر. (۱۳۷۴). دوره مقدماتی حقوق مدنی: وقایع حقوقی. تهران: ...
  • کاتوزیان، ناصر. (۱۳۸۰). حقوق مدنی: خانواده. تهران: میزان ...
  • کاتوزیان، ناصر. (۱۳۸۷). حقوق مدنی در نظم حقوقی کنونی. تهران: ...
  • مجلسی، محمدباقر. (۱۳۶۲-۱۳۷۴). بحارالانوار. تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران. (۱۳۷۹). بانوان عالمه و ...
  • مصطفوی، حسن. (۱۳۷۱). تفسیر روشن: با بیان قاطع از جهت ...
  • مطهری، مرتضی ( ۱۳۶۱). مجموعه یادداشت ها، سخنرانی ها و ...
  • مطهری، مرتضی. (۱۳۸۵-۱۳۷۹). یادداشت های استاد مطهری. تهران: صدرا ...
  • مغنیه، محمدجواد. (۱۴۲۴ ق). تفسیر الکاشف. الاعداد و التنظیم حسن ...
  • مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۷۱). تفسیر نمونه. تهران: انتشارات دارالکتاب الاسلامیه ...
  • منتظری، حسینعلی. (۱۴۰۹ ق). دراسات فی الولایه الفقیه. ترجمه محمود ...
  • موسوی خوئی، ابوالقاسم. (۱۴۱۲ ق). مصباح الفقاهه فی المعاملات. به ...
  • موسوی گلپایگانی، سیدمحمدرضا. (۱۴۰۹ ق). مجمع المسائل. چاپ دوم. قم: ...
  • نجفی، محمدحسن. (۱۴۱۳ ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. ...
  • نمایش کامل مراجع