بررسی ریخت شناسی برخی از نژادگان های برانجیر (Ficus carica var. caprificus) در استان فارس

بررسی ویژگی های گوناگون ژنوتیپ ها و ارقام گام نخست در پژوهش های اصلاحی به شمار می رود. در این پژوهش به بررسی ۴۱ ویژگی ریخت شناسی و صفات فیزیولوژیک برانجیرهای سیبی، خاکستونی، آتشی، پوزدنبالی، دانه سفید و کوهی، در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار، پرداخته شد. نتایج نشان داد که عادت رشد درخت به دو صورت نیمه افراشته (خاکستونی، آتشی، پوزدنبالی، دانه سفید و کوهی) و گسترده (سیبی) بود. ارقام بر اساس تیپ غالب برگ سه گروه را تشکیل دادند که شامل برگ کامل (بدون لوب) (خاکستونی)، سه لوبی (دانه سفید، پوزدنبالی و کوهی) و پنج لوبی (آتشی و سیبی) بود. شکل غالب میوه گلابی شکل بود که در ارقام آتشی، دانه سفید و کوهی مشاهده شد. بیشترین طول و عرض میوه در رقم آتشی( به ترتیب ۳۳/۲۱ میلی متر و ۳۳/۲۲ میلی متر) بود. بیشترین طول گردن میوه در رقم آتشی، در حالی که بیشترین  وزن میوه در رقم سیبی به دست آمد. رنگ زمینه پوست میوه دارای تنوع بالایی بود که شامل سبز– زرد در ارقام سیبی، دانه سفید و پوزدنبالی، بنفش در خاکستونی و ارغوانی رنگ در کوهی  و آتشی بود. در تمامی ارقام به جز رقم کوهی تعداد میوه در شاخه کم بود. مقدار گرده درون میوه دارای تنوع بالایی بود که شامل کم در ارقام آتشی و سیبی، متوسط در ارقام خاکستونی و دانه سفید و زیاد در پوزدنبالی و کوهی بود. بیشترین تعداد زنبور بلاستوفاگای نر و ماده در رقم خاکستونی وجود داشت. این مطالعه تنوع صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک زیادی را در میان ارقام برانجیر نشان داد که باعث می شود این ارقام منابع ژنتیکی با ارزشی به منظور گنجاندن در برنامه های اصلاحی علاوه بر استفاده از آن ها برای بردهی باشند.

کلیدواژه ها:

برنامه اصلاحی ، تجزیه خوشه ای ، زنبور بلاستوفاگا