هم افزایی در افق دریا،برای گنجینه های پایدار اقتصاد آبی ایران (مبتنی بر روش علم سنجی)

در کشور ایران، با توجه به موقعیت جغرافیایی خاص آن و دسترسی به دریاهای آزاد از طریق خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر منابع دریایی می تواند نقش بسیار مهمی در توسعه اقتصادی، امنیت ملی و تامین منابع انرژی و غذایی ایفا کند. بر این اساس همسویی و هم افزایی سازمان های کلیدی، امری مهم و غیرقابل اجتناب است. بر اساس بررسی انجام شده مشخص شده است سازمان های «بنادر و دریانوردی، شرکت ملی نفتکش، کشتیرانی ج.ا.ایران، نیروی دریایی ارتش، نیروی دریایی سپاه، سازمان صنایع دریایی وزارت دفاع، سازمان شیلات، سازمان محیط زیست، شورای عالی صنایع دریایی و پژوهشکده ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی» مهم ترین سازمان ها در مسیر توسعه اقتصاد دریامحور هستند و همسویی این سازمان ها با هم به توسعه اقتصادی و امنیت ملی ایران کمک خواهد کرد. بر این اساس در این تحقیق که با روش علم سنجی و تحلیل محتوای اسناد انجام شده است، هم افزایی در افق دریا برای گنجینه های پایدار اقتصاد آبی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته است. بدین منظور از پایگاه داده ای اسکوپوس کلیه اسناد مرتبط استخراج و تحلیل شدند. اسناد مورد بررسی شامل ۴۶ مقاله تا سال ۲۰۲۵ میلادی بوده است. یافته های کتاب سنجی و علم سنجی با استفاده از نرم افزارهای BibexcelوVOSviewer تحلیل شدند و نقشه های علمی ترسیم گردید و ۱۴ کلاستر و ۲۰۱ آیتم استخراج شد. به واسطه تحلیل محتوایی متون برای کلاسترهای ۱۴ گانه حوزه های داغ موضوعی شناسایی شدند و با تحلیل خوشه ها شکاف های پژوهشی مشخص گردیدند. بر اساس یافته های تحقیق و شناخت خلاء تحقیقاتی پیشنهادهای کاربردی و پیشنهاد برای تحقیقات آتی مشخص شد. ایجاد چارچوبی یکپارچه به منظور همسویی و هم افزایی نهادهای ذی ربط می تواند از موازی کاری ها، تداخل وظایف و بهره برداری غیرپایدار از منابع جلوگیری کند. ذیل یافته های تحقیق و بر اساس کلاسترهای چهارده گانه پیشنهادهای تکمیلی ارائه شده است. به علاوه چالش ها و راهکار ها نیز بر اساس نتایج تحقیق مشخص شدند.

کلیدواژه ها:

هم افزایی ، هم سویی نهادی ، سازمان های دریامحور ، اقتصاد آبی ، علم سنجی ، تحلیل محتوا