امامان شیعه(علیهم السلام) و علم کلام (بر پایه مطالعات حدیثی)

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 105

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_KGY-12-26_017

تاریخ نمایه سازی: 1 تیر 1404

چکیده مقاله:

در برخی از کتابهای شیعیان روایاتی درباره نهی از کلام وجود دارد. این روایات باعث شده گروهی از شیعیان بپندارند که دانش کلام نه تنها سودمند نیست، بلکه این علم از نظر امامان شیعه نکوهیده است. با مطالعه روایات این موضوع و دقت در سیره معصومین می بینیم که امامان شیعه از بزرگان کلام در روزگار خود بوده و تلاشهای بسیاری دراین زمینه به کار بسته اند. آنان خود با متکلمان سایر مذاهب مناظراتی داشته و شاگردان خود را هم برای رویارویی با آنان تعلیم می داندند و به آنان اجازه مناظره و بحث با مخالفان می دادند. گاهی این مجالس مناظره در حضور امامان تشکیل می شد. بر این اساس اصل در نگاه امامان شیعه مفید بودن و جواز پرداختن به این علم است و در زمانهای خاص، موضوعات خاص، افراد خاص و شرایط خاص به نهی از تکلم و مناظره پرداخته اند. برخی از روایات نکوهش کلام نیز مربوط به نهی از شیوه های نادرست یا نهی از بحث های بی نتیجه در موضوعات متنوع است و اختصاصی به دانش کلام ندارد.

نویسندگان

اسماعیل اثباتی

استادیار دانشگاه علامه طباطبایی

محمدکاظم رحمان ستایش

استادیار دانشگاه قم

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن ابی الحدید، عز الدین بن عبدالحمید؛ شرح نهج البلاغه؛ ...
  • ابن المرتضی، احمد بن یحیی؛ طبقات المعتزله؛ به کوشش سوسنه ...
  • ابن بابویه، محمد بن علی؛ الاعتقادات فی دین ال امامیه؛ ...
  • ؛ التوحید؛ به کوشش سید هاشم حسینی تهرانی، قم: موسسه ...
  • ؛ عیون اخبار الرضا (ع)؛ بیروت: اعلمی، ۱۴۰۴ق ...
  • ؛ معانی الاخبار؛ به کوشش علی اکبرغفاری، قم: نشر اسلامی، ...
  • ابن شعبه حرانی؛ تحف العقول؛ به کوشش علی اکبرغفاری، چ۲، ...
  • برقی، احمد بن محمد بن خالد؛ المحاسن؛ به کوشش محدث ...
  • برنجکار، رضا و رضایی، محمد جعفر؛ «نقش امامان معصوم در ...
  • پاکتچی، احمد؛ «اصحاب رای»؛ دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج۹، ص۳۵۹۷، ...
  • جعفریان، رسول؛ مناسبات فرهنگی شیعه و معتزله تا آغاز انحلال ...
  • جمعی از مولفین؛ الاصول السته عشر؛ قم: دارالشبستری، ۱۳۶۳ ش ...
  • حر عاملی، محمد بن حسن؛ الفصول المهمه فی اصول الائمه؛ ...
  • ؛ وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه؛ به کوشش عبدالرحیم ...
  • ؛ الفوائد الطوسیه؛ قم: چاپخانه علمیه، ۱۴۰۳ ق ب ...
  • خسرو پناه، عبدالحسین؛ کلام جدید؛ قم: مرکز مطالعات و پژوهشهای ...
  • خویی، ابوالقاسم؛ معجم رجال الحدیث؛چ۵، ۱۴۱۳ ق ...
  • خیاط معتزلی، ابوالحسین عبدالرحیم بن محمد؛ الانتصار والرد علی ابن ...
  • سید بن طاووس، علی بن موسی؛ کشف المحجه لثمره المهجه؛ ...
  • سید رضی، محمد بن حسین؛ نهج البلاغه؛ به کوشش محمدعبده، ...
  • سید مرتضی، علی بن حسین؛ الفصول المختاره؛ بیروت: دار المفید، ...
  • ؛، امالی؛ قم: کتابخانه آیه الله مرعشی، ۱۳۲۵ق ...
  • سیوطی، عبدالرحمن؛ تاریخ الخلفاء؛ مکه: دارالتعاون، بی تا ...
  • شهید ثانی، زین الدین، حقائق الایمان؛قم: کتابخانه آیت الله مرعشی ...
  • صفار، محمد بن حسن؛ بصائر الدرجات؛ به کوشش میرزا حسن ...
  • طبرسی ، احمد بن علی؛ الاحتجاج؛ به کوشش سید محمدباقر ...
  • طریحی؛ مجمع البحرین؛ به کوشش سید احمد حسینی، قم: دفتر ...
  • طوسی، محمد بن حسن؛ اختیار معرفه الرجال؛ به کوشش میرد، ...
  • ؛ الرجال؛ به کوشش جواد قیومی، قم: موسسه نشر اسلامی، ...
  • قاضی نعمان؛ دعائم الاسلام؛ به کوشش آصف بن علی اصغر ...
  • کاشفی، محمد رضا؛ کلام شیعه(ماهیت، مختصات و منابع)؛ تهران: پژوهشگاه ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب؛ الکافی؛ به کوشش علی اکبر غفاری، ...
  • گنجی، محمد حسین؛ «عوامل مواجهه با علم کلام در فرلهنگ ...
  • مجلسی، محمد باقر؛ بحارالانوار؛ بیروت: الوفاء، ۱۴۰۳ ق ...
  • محمد عجاج الخطیب؛ السنه قبل التدوین؛ قاهره: مکتبه وهبه، ۱۹۹۸ ...
  • مفید، محمد بن محمد؛ اوائل المقالات؛ چ۲، بیروت: دار المفید، ...
  • ؛ تصحیح الاعتقادات؛ چ۲، بیروت: دار المفید، ۱۴۱۴ ق ب ...
  • ؛المسائل الصاغانیه؛ چ۲، بیروت: دار المفید، ۱۴۱۴ ق ج ...
  • ؛ الارشاد؛ چ۱۰، بیروت: موسسه آل البیت علیهم السلام، ۱۴۱۴ ...
  • نجاشی، احمد بن علی؛ رجال النجاشی؛ قم: انتشارات اسلامی، ۱۴۱۶ ...
  • نمایش کامل مراجع