بازخوانی مفهوم عبارت «فاقتلوا انفسکم» در آیه ۵۴ سوره بقره و نقد ترجمه های آن

هدف: تلاش برای دستیابی به معنا و ترجمه صحیح واژگان قرآنی، یکی از مهم ترین مراحل فهم صحیح قرآن کریم است. بررسی ها نشان می دهد این امر در مواردی، با کوتاهی مترجمان و مفسران، باعث ایجاد ابهام و برداشت های ناصحیح از قرآن شده است. یکی از این موارد فرازی از قصه حضرت موسی(ع) در آیه ۵۴ سوره بقره در عبارت «فاقتلوا انفسکم» است، بدین معنا که چگونه دستور خودکشی گوساله پرستان بنی اسرائیل توسط حضرت موسی(ع) صادر شده است. هدف پژوهش حاضر بازخوانی مفهوم آیه ۵۴ سوره بقره و نقد ترجمه های آن است. روش پژوهش: پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی، معنا و ترجمه صحیح این عبارت را واکاوی خواهد نمود، همچنان که فرآیند برطرف نمودن ابهامات و شبهات مربوط به آن، از رهگذر دستیابی به ترجمه و معنای صحیح این عبارت را نمایان می سازد. یافته های پژوهش: در کاربرد قرآنی و لغوی برخی معانی دیگری برای واژه «قتل» و «نفس» بیان شده که می توانند مفسر را به فهم بهتری از آیه مساعدت نمایند. این پژوهش نشان می دهد که مفسران  و مترجمان در تفسیر و ترجمه این آیه، به کارکردهای زبانی مانند استعمال مجازی، کنایی و دعایی واژگان مربوطه توجه کافی نداشته اند. از دیگر یافته های پژوهش، بیان نقش بکارگیری مبانی صحیح تفسیر و ترجمه آیات قرآن کریم مانند مبنای عصمت انبیاء و نیز  قراین زبانی متصل و منفصل در تفسیر و ترجمه است. نتیجه گیری: دیدگاه و عملکرد مفسرا ن و مترجمان قرآن کریم در ارایه معنا و مفهوم صحیح از آیه ۵۴ سوره بقره قابل بررسی و نقد بوده و تعبیر به خودکشی یا دیگرکشی در تفسیر و ترجمه عبارت قرآنی «فاقتلوا انفسکم» صحیح نیست. اراده معنای خودکشی از این عبارت به دلیل حرمت شرعی و منافات آن با اصل عصمت انبیاء(ع) مردود است. بنابراین، معنای صحیح قتل نفس عبارت از: پیروی از پیشوای جامعه و توبه حقیقی و تحقیر و مبارزه با نفس اماره است یا اینکه جمله «دعایی» و «کنایی» است که خودتان را لعن و نفرین و توبیخ کنید که این معنای اخیر معنایی جدید بوده و با سیاق نیز همخوانی دارد.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، آیه ۵۴ سوره بقره ، موسی(ع) ، فاقتلوا انفسکم ، گوساله پرستی