شخصیت رجالی «متوکل بن عمیر»، راوی صحیفه سجادیه

هدف: متوکل بن عمیر یکی از محدثانی است که اطلاعات چندانی درباره شخصیت و مرام رجالی او در منابع حدیثی و رجالی وجود ندارد. هویت، زندگینامه و منش رجالی این فرد به درستی مشخص نشده و هیچ یک از رجالاون متقدم اطلاعات روشنی از او ارائه نکرده اند، با آنکه تمامی سلسله سندهای نسخه های صحیفه سجادیه به این راوی ختم می شود. هدف این پژوهش توصیف و تحلیل داده های تاریخی، رجالی و حدیثی برای رفع ابهامات موجود درباره وی و تبیین جنبه های مختلف زندگی او بر اساس گزارش ها و استدلال های تاریخی است.روش پژوهش: این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از داده های تاریخی، رجالی و حدیثی به تحلیل اخبار مربوط به متوکل بن عمیر پرداخته است. تلاش شده تا با استفاده از قرائن رجالی، سندی و متنی، اطلاعات دقیق تر و موثق تری درباره شخصیت، زندگی و جایگاه رجالی این محدث به دست آید.یافته ها: ۱. متوکل بن عمیر همان متوکل بن هارون است و نام پدر او عمیر بوده است. انتساب به هارون به دلیل انتساب به جد وی (هارون) مطرح شده است؛ ۲. عمیر بن متوکل فرزند متوکل بن عمیر است؛ بنابراین، متوکل هم پدری به نام عمیر و هم فرزندی به همین نام داشته است؛ ۳. متوکل بن عمیر در اواخر قرن یکم و اوایل قرن دوم می زیسته و از اهالی بلخ بوده است؛ ۴. تنها مجموعه روایی قابل استناد به متوکل بن عمیر، صحیفه سجادیه است؛ ۵. براساس تحلیل قرائن رجالی، سندی و متنی، متوکل بن عمیر شخصیتی امانتدار، ضابط، عادل، صادق، متدین به دین اسلام و موثق بوده است.نتیجه گیری: کاربست روش های تحلیل تاریخی و رجالی در این پژوهش نشان داد که متوکل بن عمیر، شخصیتی محوری در زنجیره اسناد صحیفه سجادیه بوده و علی رغم ابهاماتی که درباره زندگی او وجود دارد، شواهد به روشنی بر وثاقت، دیانت و امانتداری او دلالت می کند.

کلیدواژه ها:

متوکل بن عمیر ، متوکل بن هارون ، عمیر بن متوکل ، شخصیت رجالی ، صحیفه سجادیه