بازشناسی شخصیت و جایگاه علمی علی بن ابی حمزه بطائنی بر پایه روایات و تعامل فقیهان

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 149

فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_KGY-14-30_015

تاریخ نمایه سازی: 1 تیر 1404

چکیده مقاله:

علی بن ابی حمزه بطائنی از روایان مورد اختلاف، در توثیق و تضعیف است. او روایات فراوانی در منابع حدیثی دارد. بطائنی دو دوره متمایز در زندگی داشته است؛ در ابتدا از راویان امام صادق و کاظم(ع) بود و از وکیلان امام کاظم(ع) شناخته می شد. سپس، در پایان عمر با انکار امامت امام رضا(ع) از بنیان گذاران واقفه گشت. وی روایات بسیاری از امام صادق و کاظم(ع) گزارش کرده که از طریق مولفان اصول روایی، مشایخ ثقات، اصحاب اجماع و دیگر راویان به جوامع حدیثی راه یافته است. کثرت روایت های بطائنی در اصول روایی و پایه گذاری وقف و مذمت های برخی دانشیان رجالی موجب شده است تا گروهی در پذیرش روایت های وی توقف کنند و در کنار تضعیف بطائنی، روایت های وی را مردود بدانند. این پژوهش قصد دارد با بررسی شخصیت اجتماعی و علمی او، دلایل توثیق و تضعیف و تعامل فقها با روایت های وی، به بازشناختی از شخصیت بطائنی دست یابد.

نویسندگان

حسین محققیان

پژوهشگر پژوهشکده علوم و معارف، پژوهشگاه قرآن و حدیث

محمدصادق بخشی جویباری

عضو هیات علمی دانشگاه قم

محمدکاظم رحمان ستایش

پژوهشگر پژوهشکده علوم و معارف، پژوهشگاه قرآن و حدیث

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن ادریس حلی، محمد بن منصور (۱۴۱۰). مستطرفات السرائر. قم: ...
  • ابن شهرآشوب، محمد بن علی (۱۳۷۹). مناقب آل ابی طالب. ...
  • ابن عقده، احمد بن محمد (۱۴۲۴). فضائل امیرالمومنین(ع). قم: دلیل ...
  • ابن غضائری، احمد بن حسن (۱۴۲۲). رجال ابن الغضائری. قم: ...
  • ابن طاووس، علی بن موسی (۱۳۳۰). جمال الاسبوع. قم: دارالرضی. ...
  • (۱۳۶۸). فرج المهموم. قم: دارالذخائر. ...
  • (۱۴۰۶). فلاح السائل. قم: بوستان کتاب. ...
  • (۱۴۱۱). مهج الدعوات. قم: دارالذخائر.ابن فهد حلی، جمال الدین احمد ...
  • ابن قولویه، جعفر بن محمد (۱۳۵۶). کامل الزیارات. نجف: دار ...
  • ابن مشهدی، محمد بن جعفر (۱۴۱۹). المزار الکبیر. قم: دفتر ...
  • ابوالصلاح حلبی، تقی الدین بن نجم الدین (۱۴۰۴). تقریب المعارف. ...
  • اربلی، علی بن عیسی (۱۳۸۱). کشف الغمه. تبریز: بنی هاشم ...
  • اردبیلی، احمد بن محمد (۱۴۰۳). مجمع الفائده و البرهان. قم: ...
  • اسکافی، محمد بن همام (۱۴۰۴). التمحیص. قم: مدرسه الامام المهدی ...
  • اشعری، احمد بن محمد بن عیسی (۱۴۰۸). النوادر. قم: مدرسه ...
  • (۱۴۲۱). کتاب البیع. تهران: موسسه امام خمینی. ...
  • (۱۴۲۱). کتاب الطهاره. تهران: موسسه امام خمینی ...
  • اهوازی، حسین بن سعید (۱۴۰۲). الزهد. قم: المطبعه العلمیه ...
  • بحرانی، یوسف بن احمد (۱۴۰۵). الحدائق الناظره. قم: دفتر تبلیغات ...
  • برقی، احمد بن محمد بن خالد (۱۴۲۰). الرجال. قم: النشر ...
  • (۱۳۷۰). المحاسن. تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • بروجردی، حسین (۱۴۱۴). الموسوعه الرجالیه. تحریر: میرزا حسن نوری همدانی، ...
  • (۱۴۱۳). تقریرات ثلاث. مقرر: علی پناه اشتهاردی ، قم: دفتر ...
  • (بی تا). نهایه التقریر. مقرر: محمدفاضل موحدی لنکرانی، بی جا: ...
  • بهبهانی، محمدباقر (۱۴۲۴). مصابیح الظلام. قم: موسسه العلامه المجدد الوحید ...
  • جمعی از نویسندگان (۱۳۸۱). الاصول السته عشر. قم: موسسه دار ...
  • حرعاملی، محمد بن حسن (۱۴۰۹). وسائل الشیعه. قم: موسسه آل ...
  • حسینی عاملی، سیدجواد بن محمد (۱۴۱۹). مفتاح الکرامه. قم: جامعه ...
  • حکیم، سیدمحسن (۱۴۱۶). مستمسک العروه الوثقی. قم: موسسه دار التفسیر ...
  • حلوانی، حسین بن محمد (۱۴۰۸). نزهه الناظر و تنبیه الخاطر. ...
  • حمیری، عبدالله بن جعفر (۱۴۱۳). قرب الاسناد. قم: موسسه آل ...
  • خزاز رازی، علی بن محمد (۱۴۰۱). کفایه الاثر. قم: بیدار ...
  • خصیبی، حسین بن حمدان (۱۴۱۹). الهدایه الکبری. بیروت: البلاغ ...
  • خمینی، سید روح الله (۱۴۱۵). المکاسب المحرمه. قم: موسسه امام ...
  • خوئی، سیدابوالقاسم (۱۴۱۸). موسوعه الامام الخوئی. قم: موسسه احیاء آثار ...
  • داوری، مسلم (۱۴۱۶). اصول علم الرجال. قم: نمونه ...
  • دیلمی، حسن بن محمد (۱۴۱۲). ارشاد القلوب. قم: الشریف الرضی ...
  • راوندی، قطب الدین سعید بن هبه الله (۱۴۰۹ الف). قصص ...
  • (۱۴۰۹ ب). الخرائج و الجرائح. قم: موسسه امام مهدی (عج). ...
  • (۱۴۰۷). الدعوات. قم: مدرسه امام مهدی (عج) ...
  • زهدری حلی، نجم الدین جعفر (۱۴۲۸). ایضاح ترددات الشرایع. قم: ...
  • سبزواری، محمدباقر (۱۲۴۷). ذخیره المعاد. قم: موسسه آل البیت(ع) ...
  • سیوری حلی، مقداد بن عبدالله (۱۴۰۴). التنقیح الرائع. قم: کتابخانه ...
  • شبیری زنجانی، سیدموسی (۱۴۱۹). کتاب نکاح. قم: موسسه پژوهشی رایپرداز ...
  • شعیری، محمد بن محمد (بی تا). جامع الاخبار. نجف: مطبعه ...
  • شهید اول، محمد بن جمال الدین (۱۴۱۷). الدروس الشرعیه. قم: ...
  • (۱۴۱۹). ذکری الشیعه. قم: موسسه آل البیت(ع) ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی (۱۴۲۱). رسائل الشهید. قم: ...
  • (بی تا الف). روض الجنان. قم: موسسه آل البیت(ع). ...
  • (بی تا ب). مسالک الافهام. تحقیق: موسسه المعارف الاسلامیه ...
  • شیخ انصاری، مرتضی(۱۴۱۵). کتاب الطهاره. قم: کنگره جهانی بزرگداشت شیخ ...
  • شیخ بهائی، محمد بن الحسین (۱۴۱۴). مشرق الشمسین. شارح: اسماعیل ...
  • صدوق، محمد بن علی (۱۳۷۶). الامالی. تهران: کتابچی. ...
  • (۱۳۹۸). التوحید. قم: موسسه النشر الاسلامی. ...
  • (۱۳۶۲). الخصال. تحقیق: علی اکبر غفاری، قم: دفتر انتشارات اسلامی ...
  • (۱۴۰۶). ثواب الاعمال. قم: دار الشریف الرضی. ...
  • (۱۹۶۶). علل الشرایع. نجف: المکتبه الحیدریه. ...
  • (۱۳۷۸). عیون اخبار الرضا(ع).: نشر جهان ...
  • (۱۴۱۳). من لایحضره الفقیه. قم: جامعه مدرسین. ...
  • (۱۳۹۵). کمال الدین. تهران: اسلامیه. ...
  • (۱۴۰۳). معانی الاخبار. قم: جامعه مدرسین ...
  • صفار، محمد بن حسن (۱۴۰۴). بصائر الدرجات. قم: مکتبه آیه ...
  • صیمری، مفلح بن حسن (۱۴۲۰). غایه المرام. بیروت: دار الهادی ...
  • طبرسی، احمد بن علی (۱۴۰۳). الاحتجاج علی اهل اللجاج. مشهد: ...
  • طبرسی، حسن بن فضل (۱۳۷۰). مکارم الاخلاق. قم: شریف رضی ...
  • طبرسی، علی بن حسن (۱۳۸۵). مشکاه الانوار. نجف: المکتبه الحیدریه ...
  • طبرسی، فضل بن حسن (۱۴۱۷). اعلام الوری. قم: موسسه آل ...
  • طبری آملی، عماد الدین محمد بن ابی القاسم (۱۳۸۳). بشاره ...
  • طبری آملی، محمد بن جریر(۱۴۱۳). دلائل الامامه. قم: بعثت ...
  • طریحی، فخرالدین بن محمد (بی تا). جامع المقال. تهران: چاپخانه ...
  • طوسی، محمد بن حسن (۱۳۹۰). الاستبصار فیما اختلف من الاخبار. ...
  • (۱۴۱۴). الامالی. قم: دارالثقافه. ...
  • (۱۴۲۰). الرجال. قم: موسسه النشر الاسلامی. ...
  • (۱۴۱۷). العده فی اصول الفقه.؛ تحقیق: محمدتقی علاقبندیان، قم: بی ...
  • (۱۴۰۹). الغیبه. قم: دار المعارف الاسلامیه. ...
  • (۱۴۲۰). الفهرست. قم: ستاره. ...
  • (۱۴۰۷). تهذیب الاحکام. تهران: دار الکتب الاسلامیه. ...
  • (۱۴۱۱). رجال الکشی. مشهد: موسسه نشر دانشگاهی ...
  • عاملی ابوجعفر، محمد بن حسن (۱۴۱۹). استقصاء الاعتبار. قم: موسسه ...
  • عاملی، حسن بن زین الدین (۱۴۰۸). التحریر الطاووسی. بیروت: موسسه ...
  • (۱۴۱۸). معالم الدین. قم: موسسه الفقه ...
  • علامه حلی، حسن بن یوسف (۱۴۲۰). تحریر الاحکام. قم: موسسه ...
  • (۱۴۱۴). تذکره الفقهاء. قم: موسسه آل البیت(ع). ...
  • (۱۴۱۷). خلاصه الاقوال. قم: موسسه النشر الاسلامی. ...
  • (۱۴۱۳). مختلف الشیعه. قم: جامعه مدرسین. ...
  • (۱۴۱۲). منتهی المطلب. مشهد: مجمع البحوث الاسلامیه ...
  • علوی عاملی، میرسیداحمد (بی تا). مناهج الاخیار فی شرح الاستبصار ...
  • عیاشی، محمد بن مسعود (۱۳۸۰). تفسیر العیاشی. تهران: المطبعه العلمیه ...
  • فاضل آبی، حسن بن ابی طالب (۱۴۱۷). کشف الرموز. قم: ...
  • فاضل هندی، محمد بن حسن اصفهانی (۱۴۱۶). کشف اللثام. قم: ...
  • فتال نیشابوری، محمد بن احمد (۱۳۷۵). روضه الواعظین. قم: رضی ...
  • فخر المحققین حلی، محمد بن حسن (۱۳۸۷). ایضاح الفوائد. قم: ...
  • قاضی نعمان، نعمان بن محمد (۱۴۰۹). شرح الاخبار. قم: جامعه ...
  • قمی، علی بن ابراهیم (۱۴۰۴). تفسیر القمی. قم: دار الکتب ...
  • کلباسی، ابوالهدی بن ابی­المعالی (۱۴۱۹).سماء المقال. قم: موسسه ولی عصر(عج) ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب (۱۴۰۷). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • کراجکی، محمد بن علی (۱۴۱۰). کنز الفوائد. قم: دار الذخائر ...
  • مامقانی، عبدالله (بی تا).تنقیح المقال. نجف: مطبعه المرتضویه ...
  • مجلسی، محمد تقی (۱۴۰۶). روضه المتقین. قم: کوشانبور ...
  • محقق حلی، جعفر بن الحسن (۱۴۱۳). الرسائل التسع. قم: کتاب ...
  • (۱۴۰۷). المعتبر فی شرح المختصر. قم: سیدالشهداء(ع). ...
  • (۱۴۰۸). شرایع الاسلام. قم: موسسه اسماعیلیان. ...
  • (۱۴۱۲). نکت النهایه. قم: جامعه مدرسین ...
  • محقق داماد ، سیدمحمد یزدی (۱۴۰۱). کتاب الحج. مقرر: عبدالله ...
  • (۱۴۱۶). کتاب الصلاه. مقرر: محمد مومن و عبدالله جوادی آملی ...
  • محقق کرکی، علی بن حسین (۱۴۱۴). جامع المقاصد. قم: موسسه ...
  • مسعودی، علی بن حسین (۱۳۸۴). اثبات الوصیه. قم: انصاریان ...
  • مفید، محمد بن محمد (۱۴۱۴). الاختصاص. بیروت: دارالمفید. ...
  • (۱۴۱۳الف). الارشاد. قم: کنگره شیخ مفید. ...
  • (۱۴۱۳ب). الافصاح فی الامامه. قم: دار المفید. ...
  • (۱۴۱۳ج). المقنعه. قم: کنگره جهانی هزاره شیخ مفید. ...
  • (۱۴۱۳د). رساله المتعه. قم: کنگره جهانی هزاره شیخ مفید ...
  • موسوی عاملی، محمد بن علی (۱۴۱۱الف). مدارک الاحکام. بیروت: موسسه ...
  • (۱۴۱۱ب). نهایه المرام. قم: دفتر انتشارات اسلامی ...
  • نجاشی، احمد بن علی (۱۳۶۵). الرجال. قم: جامعه مدرسین ...
  • نجفی، محمدحسن بن باقر (۱۴۰۴). جواهر الکلام. بیروت: دار احیاء ...
  • نراقی، احمد بن محمدمهدی (۱۴۱۷). عوائد الایام. قم: دفتر تبلیغات ...
  • (۱۴۱۵). مستند الشیعه. قم: موسسه آل البیت(ع) ...
  • نعمانی، ابن ابی زینب محمد بن ابراهیم (۱۳۹۷). الغیبه. تهران: ...
  • نوری، حسین بن محمدتقی (۱۴۰۸). مستدرک الوسائل. قم: موسسه آل ...
  • همدانی، آقارضا (۱۴۱۶). مصباح الفقیه. قم: موسسه الجعفریه لاحیاء التراث ...
  • یعقوبی، احمد بن ابی یعقوب (بی تا). تاریخ الیعقوبی. بیروت: ...
  • نمایش کامل مراجع