بررسی و ارزیابی جنبه های معماری ایرانی اسلامی مختلف بر زندگی مردم (مطالعه موردی: شهر کرمان)

شهر اسلامی مفهومی است برآمده از پیوند عمیق میان ساختار کالبدی، نظام اجتماعی و باورهای دینی، که در آن معماری نه تنها ظرف زندگی، بلکه بستر تعالی معنوی و هویت فرهنگی ساکنان تلقی می شود. این نوع شهر، با عناصری چون مسجد، بازار و محله، تجلی گاه نظم فضایی خاصی است که متاثر از اصول جهان بینی اسلامی همچون عدالت، وحدت، همبستگی اجتماعی و سلسله مراتب عملکردی است. پژوهش حاضر با تمرکز بر شهر کرمان، به بررسی میزان تطابق ساختار فضایی این شهر با مولفه های شهر اسلامی می پردازد و سعی دارد نشان دهد که با وجود دگرگونی های ناشی از مدرنیزاسیون، نشانه های بارز شهر اسلامی در آن همچنان قابل ردیابی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع اسنادی انجام شده و سه عنصر کلیدی مسجد، بازار و محله را به عنوان ارکان معماری و نظم اجتماعی شهر اسلامی در بافت شهری کرمان مورد واکاوی قرار داده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که شهر کرمان، ضمن حفظ عناصر بنیادین هویتی و فضایی خود، توانسته است کارکردهای فرهنگی، اجتماعی و مذهبی شهر اسلامی را تا حد زیادی حفظ کرده و در دوره معاصر نیز بازتاب دهد. این امر بیانگر قابلیت پایداری الگوهای سنتی معماری اسلامی در متن تحولات شهری معاصر است.

کلیدواژه ها:

شهر اسلامی ، معماری ایرانی-اسلامی ، کالبد فضایی ، انسجام اجتماعی ، مسجد ، بازار ، محله ، کرمان