ارزیابی نقش زیرساخت های سبز شهری در بهبود زیست پذیری و تاب آوری محله های پرتنش حرارتی تهران؛ مطالعه موردی: مناطق ۱۵، ۱۷ و ۲۰ تهران

یکی از راهکارهای بنیادین برای مواجهه با این بحران، بهره گیری از ظرفیت های زیرساخت های سبز شهری به عنوان مولفه ای کلیدی در بازطراحی فضاهای شهری و تقویت سیستم های اکولوژیکی درون شهری است. در این پژوهش، با تمرکز بر مناطق ۱۵، ۱۷ و ۲۰ شهر تهران، نقش و تاثیر زیرساخت های سبز در ارتقای تاب آوری محلات پرریسک حرارتی و افزایش زیست پذیری شهری مورد بررسی قرار گرفته است. مطالعه حاضر با رویکردی بین رشته ای و بهره گیری از داده های مکانی، اقلیمی، زیست محیطی و اجتماعی، تلاش دارد الگویی یکپارچه برای شناسایی، ارزیابی و بازطراحی عرصه های سبز نیمه فعال و مغفول در این مناطق ارائه دهد. یافته های تحقیق حاکی از آن است که وجود گسست های ساختاری در شبکه سبز شهری، ضعف در توزیع عادلانه فضاهای سبز، و نبود سیاست گذاری هماهنگ در سطوح محلی، از جمله موانع اصلی در تحقق تاب آوری اقلیمی محله های مورد مطالعه محسوب می شوند. در مقابل، افزایش تراکم سبز در شبکه معابر، ارتقای عملکرد اکولوژیکی فضاهای نیمه فعال و بازپیوستن این فضاها به ساختار کلان زیست محیطی شهر، تاثیر مستقیمی در کاهش دمای موضعی، بهبود کیفیت هوا، ارتقای سلامت روانی ساکنان و افزایش حس تعلق به مکان داشته است. این مقاله همچنین از طریق تحلیل تطبیقی نمونه های موفق جهانی و بومی، و با بهره گیری از مدل های برنامه ریزی یکپارچه، پیشنهادهایی برای ایجاد شبکه سبز درون محله ای و ارتقای پیوند میان محیط زیست طبیعی و کالبد شهر ارائه می دهد. در نهایت، هدف این پژوهش آن است که با ارائه الگویی کاربردی، زمینه لازم برای توسعه زیربنای اکولوژیک و مقاوم سازی محله های کم برخوردار در برابر تغییرات اقلیمی را فراهم سازد و زمینه ساز حرکت به سوی شهرسازی اقلیمی و انسان محور در کلانشهر تهران گردد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری اقلیمی ، زیست پذیری شهری ، تنش حرارتی ، معابر و فضاهای نیمه فعال ، بازطراحی اکولوژیکی ، شهرسازی اقلیمی ، توسعه پایدار شهری.