اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر اختلال یادگیری ویژه و اختلال نقص توجه/ بیش فعالی

هدف از این مطالعه مروری نظام مند، بررسی اثربخشی بازی درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر اختلال یادگیری ویژه و اختلال نقص توجه/ بیش فعالی در کودکان بود. برای دستیابی به این هدف، با جستجو در پایگاه های اطلاعاتی فارسی زبان (نورمگر، سیولیکا و پرتال جامع علوم انسانی) و استفاده از کلیدواژه های مرتبط، ۱۲ مقاله منتشرشده بین سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته ها نشان داد که بازی درمانی شناختی-رفتاری در کودکان با اختلال یادگیری ویژه ، بهبود معناداری در حافظه فعال، کارکردهای اجرایی (مانند برنامه ریزی و خودکنترلی) و مهارت های تحصیلی (از جمله درک نوشتاری و استدلال ریاضی) ایجاد کرد. در کودکان با اختلال نقص توجه/بیش فعالی، کاهش قابل توجه نشانه های تکانشگری، بی توجهی و بیش فعالی، همراه با افزایش مسئولیت پذیری و عزت نفس را به دنبال داشت. همچنین این روش در هر دو گروه، به تقویت مهارت های اجتماعی-هیجانی(مانند خودآگاهی، حل مسئله و مدیریت هیجان) منجر شد. با این حال، تفاوت در حجم نمونه ها، نبود پیگیری بلندمدت و تفاوت های فرهنگی از محدودیت های اصلی مطالعات بررسی شده بودند. بر اساس نتایج، پیشنهاد می شود بازی درمانی شناختی-رفتاری در برنامه های آموزشی و درمانی مدارس و مراکز تخصصی ادغام شود. ترکیب آن با روش هایی مانند نوروفیدبک و آموزش والدین/معلمان نیز می تواند اثربخشی را افزایش دهد. پژوهش های آتی با نمونه های بزرگتر، دوره های پیگیری طولانی تر و توجه به متغیرهای فرهنگی برای تعمیم پذیری بیشتر ضروری است. این مطالعه بر نقش بازی درمانی شناختی-رفتاری به عنوان یک راهکار کم هزینه و کاربردی در حمایت از کودکان دارای اختلال یادگیری ویژه و اختلال نقص توجه/ بیش فعالی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

بازی درمانی شناختی-رفتاری ، اختلال یادگیری ویژه ، اختلال نقص توجه/بیش فعالی ، کارکردهای اجرایی ، مهارت های اجتماعی-هیجانی