بررسی همبستگی و روابط علی و معلولی عملکرد دانه ذرت و برخی صفات مهم زراعی در لاین های ذرت در شرایط تنش خشکی

هدف: ذرت یکی از مهم ترین غلات جهان است که نقش حیاتی در تامین امنیت غذایی و صنایع مختلف ایفا می کند. همچنین تنش خشکی و تغییرات اقلیمی در دهه های آینده به طور فزاینده ای بر تولید محصولات کشاورزی تاثیرگذار است. بنابراین، بررسی همبستگی و روابط علی و معلولی بین عملکرد دانه ذرت و برخی صفات مهم زراعی در لاین های ذرت تحت شرایط مختلف تنش خشکی می تواند به شناسایی صفات کلیدی موثر بر عملکرد دانه و بهبود کارایی برنامه های اصلاحی ذرت کمک کند.مواد و روش ها: به منظور مطالعه روابط بین عملکرد تک بوته و صفات زراعی، در این پژوهش، ۴۰ لاین پیشرفته ذرت از نسل هشتم با کدهای KSC۷۰۴-S۸-۱ تا KSC۷۰۴-S۸-۴۰ در قالب یک طرح آزمایشی بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار و تحت دو شرایط متفاوت آبیاری مورد بررسی قرار گرفتند.نتایج: نتایج تجزیه واریانس مرکب برای تمامی صفات مورد مطالعه اختلاف معنی داری را در سطح احتمال یک درصد برای اثرات محیط (شرایط رطوبتی) و لاین نشان داد و این حاکی از تفاوت معنی دار بین لاین ها و همچنین دو محیط بود. همبستگی صفات در هر دو شرایط نشان داد که عملکرد تک بوته همبستگی مثبت و معنی داری با صفات تعداد دانه در بلال، وزن صد دانه و عرض دانه داشت. با در نظر گرفتن عملکرد تک بوته به عنوان متغیر وابسته و انجام تجزیه رگرسیونی گام به گام در شرایط نرمال (به ترتیب صفات تعداد دانه در بلال، طول دانه و تعداد بلال در بوته در مرحله اول)، شرایط تنش خشکی (صفات تعداد دانه در بلال و طول دانه در مرحله اول) وارد مدل گردیدند و مدل در سطح یک درصد معنی دار گردید. تجزیه مسیر نشان داد که صفات تعداد دانه در بلال و طول دانه در شرایط نرمال و در شرایط تنش خشکی بالاترین اثر مستقیم و مثبت را بر عملکرد تک بوته داشتند.نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که مهم ترین صفات به عنوان شاخص گزینش جهت بهبود عملکرد تک بوته در ذرت به ترتیب شامل تعداد دانه در بلال، طول دانه و تعداد بلال در بوته بودند.

کلیدواژه ها:

تجزیه رگرسیون ، تجزیه علیت ، ذرت ، همبستگی