بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت های گندم Triticum boeoticum با استفاده از نشانگر SRAP

هدف: گندم های دیپلوئید Triticum boeoticum یکی از خویشاوندان وحشی گندم های زراعی محسوب می گردند و استان های غرب ایران یکی از مراکز مهم تنوع این گونه محسوب می شوند. با توجه به اینکه این گونه سالیان درازی در محیط طبیعی و با شرایط متفاوت محیطی رشد یافته، می تواند حاوی ژن های مهمی جهت تحمل شرایط متنوع محیطی باشند. از طرفی، استان های غربی ایران که در شرق هلال حاصل خیز قرار گرفته اند به عنوان یکی از مراکز تنوع این گونه محسوب می شوند. لذا، با توجه به اهمیت این ذخایر ژنتیکی، تنوع ژنتیکی برخی جمعیت های این گونه با استفاده از نشانگرهای SRAP بررسی شد.مواد و روش ها: در این مطالعه ده جمعیت مختلف گندم وحشی T. boeoticum جمع آوری شده از استان های غربی ایران در گلخانه کشت شدند تا از بافت برگی آن ها برای استخراج DNA استفاده گردد. پس از نمونه گیری از بافت برگی، DNA به روش CTAB استخراج گردید و سپس با استفاده از پرایمرهای نشانگر SRAP، عمل تکثیر به وسیلهPolymerase Chain Reaction (PCR) انجام گرفت. سپس عمل الکتروفورز محصول حاصل از PCR بر روی ژل آگارز انجام شد. پس از رنگ آمیزی قطعات حاصل از تکثیر، باندها نمایان شد و پس از امتیازدهی باندها و آنالیز نهایی، میزان تنوع ژنتیکی بین جمعیت های گندم وحشی بررسی شد.نتایج: مجموعا ۱۱۴ باند توسط نشانگرهای SRAP تولید شد که همگی چندشکلی قابل قبولی داشتند. تعداد قطعات تکثیر شده با آغازگرهای مختلف، متفاوت بود. بیشترین تعداد قطعه تکثیر شده ۱۴ عدد مربوط به F۳R۳ و F۳R۱ و کمترین آن ۳ عدد و مربوط به آغازگر F۲R۴ و F۲R۵ بود. تجزیه خوشه ای به روش UPGMA نمونه های مورد مطالعه را در ۴ گروه قرار داد. بیشترین Polymorphism Information Content (PIC) مشاهده شده، مربوط به آغازگر F۱R۴ بود. این امر مبین این است که این آغازگر نسبت به سایر آغازگرهای استفاده شده، تنوع بین جمعیت مورد مطالعه را بهتر نشان داده است.نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که استفاده از نشانگر مولکولی SRAP کارآیی لازم را برای مطالعه تنوع ژنتیکی دارد.

کلیدواژه ها:

گندم دیپلوئید ، ژنوم AA ، نشانگر مولکولی