اثر سطوح مختلف مکمل اسیدلینولئیک کنژوگه و امگا ۳ به همراه اسانس گیاهان دارویی پودر رازیانه، نعناع فلفلی و اکالیپتوس بر عملکرد تولیدی، غلظت فراسنجه های خونی و عملکرد تولیدمثلی در مرغ های تخم گذار نژاد لهمن

چکیده مبسوط مقدمه و هدف: چربی ها و اسیدهای چرب موجود در جیره طیور، دارای نقش های فیزیولوژیکی عمده ای می باشند. یک منبع روغن یا چربی مناسب باید از نسبت ایده‍آل اسیدهای چرب اشباع و غیر اشباع برخوردار باشد. زیرا اسیدهای چرب غیر اشباع می‍توانند در فرایند جذب، به اسید‍های چرب اشباع کمک کنند. افزایش مصرف منابع چربی باعث افزایش احتمال ایجاد فساد اکسیداتیو می‍گردد؛ که بسیار خطرناک است. بهتر است همراه با استفاده از منابع حاوی اسیدهای چرب، از منابع دارای ترکیبات آنتی اکسیدانی برای کاهش بروز این خطرات استفاده کرد. گیاهان دارویی دارای خاصیت آنتی اکسیدانی می‍باشند که نقش اساسی در ارتقای سیستم ایمنی و جلوگیری از بروز انواع عفونت‍ها را دارند. قابلیت مخلوط گیاهان دارویی در بروز تاثیرات مفید بیولوژیک آن ها بسیار قوی‍تر از تاثیر انفرادی است. در این مطالعه، اثر سطوح مختلف مکمل اسیدلینولئیک مزدوج و امگا ۳ به‍همراه اسانس گیاهان دارویی هم چون پودر رازیانه، نعناع فلفلی و اکالیپتوس بر عملکرد تولیدی، فراسنجه‍های خونی و فعالیت عملکرد تولیدمثلی در مرغ‍های تخم گذار نژاد لهمن بررسی شد. مواد و روش: این آزمایش روی ۶۰ قطعه مرغ با چهار تیمار با پنج تکرار و سه قطعه مرغ در هر تکرار با میانگین وزن ۰/۲±۱/۵ و سن ۳۴ هفتگی در قالب طرح کاملا تصادفی به‍مدت ۴۲ روز انجام شد. جیره های مورد استفاده به‍ترتیب شامل تیمار شاهد (فاقد افزودنی) و تیمارهای حاوی ۰/۲۵ ، ۰/۳۷۵ و ۰/۵ درصد اسیدلینولئیک کنژوگه و امگا ۳ غنی شده با گیاهان دارویی در ۳ سطح ۰/۲۵، ۰/۳۷۵ و ۰/۵ درصد در جیره بودند. به ازای هر ۳ مرغ یک قفس جداگانه در نظر گرفته و به‍مدت یک هفته قبل از شروع آزمایش، عمل عادت دهی به جیره و یکنواخت‍سازی وزن مرغ ها در قفس انجام گرفت. در طی دوران آزمایش، مرغ‍ها به‍صورت آزادانه به‍ آب دسترسی کامل داشتند. اندازه گیری صفات عملکردی میزان تولید تخم مرغ و وزن متوسط تخم مرغ ها به‍طور روزانه، خوراک مصرفی و ضریب تبدیل غذایی به‍صورت هفتگی اندازه گیری شد. در پایان دوره ی آزمایش از هر تکرار تعداد دو قطعه تخم مرغ به تصادف انتخاب و با ترازوی دیجیتالی با دقت ۰/۰۰۱ گرم توزین شدند. سپس تخم مرغ ها شکسته و واحد هاو، رنگ زرده و صفات کیفی پوسته اندازه‍گیری شد. برای اندازه گیری فراسنجه های خونی در انتهای آزمایش (روز ۴۲)، از سیاهرگ زیربال دو قطعه مرغ از هر واحد آزمایشی نمونه خون تهیه، به آزمایشگاه منتقل و سپس در آزمایشگاه فراسنجه های خونی (گلوکز، تری گلیسرید، کلسترول، پروتئین تام، اسیداوریک) اندازه گیری شد. به‍منظور اندازه گیری مشخصات و میزان چربی کبد، تعداد ۲ قطعه مرغ از هر گروه آزمایشی به‍صورت تصادفی در پایان دوره انتخاب و پس از کشتار مرغ ها، میزان چربی، مشخصات کبد و عملکرد تولیدمثلی و ریخت‍شناسی تخمدان ارزیابی شدند. یافته‍ها: نتایج عملکرد تولیدی نشان داد که سطح بالای دریافت مکمل (۱ درصد) نسبت به دیگر سطوح و تیمار شاهد، باعث عملکرد تولیدی بهتری شد (۰/۰۵>p). نتایج وزن تخم‍مرغ تولیدی نیز نشان داد که اختلاف آماری معنی داری بین تمامی سطوح مختلف حاوی مکمل اسیدلینولئیک مزدوج به همراه امگا۳ و مخلوط گیاهان دارویی استفاده شده با تیمار شاهد وجود داشت (۰/۰۵>p). نتایج فراسنجه های سرم خون در پایان دوره آزمایش نشان داد که بین فراسنجه‍های لیپیدی سرم خون اختلاف معنی داری بین تیمارهای آزمایشی وجود داشت (۰/۰۵>p)، طوری که پایین ترین مقدار کلسترول در تیمار حاوی ۱ درصد مکمل اسیدلینولئیک مزدوج به همراه امگا۳ و مخلوط گیاهان دارویی مشاهده شد. همچنین، با افزایش سطح مکمل در جیره های آزمایشی به جز VLDL وHDL، در سایر فراسنجه های سرمی خون روند کاهشی معنی دار مشاهده شد (۰/۰۵>p). نتایج فعالیت فولیکول های تخمدانی نشان داد که بالاترین عملکرد تخمدانی برای تیمار ۲و۳ بود (۰/۰۵>p). همچنین نتایج ارزیابی ظاهری کبد و میزان چربی تام کبدی در تیمار ۲و ۳ بهترین بود (۰/۰۵>p). نتایج نشان داد سطح بالای استفاده از مکمل CLA و امگا ۳ به‍همراه گیاهان دارویی توانست صفات عملکردی مرغ‍های تخم گذار نژاد لهمن را بهبود ببخشد. در فعالیت فولیکول‍های تخمدانی، افزایش فعالیت فولیکول ها با افزایش سطح مکمل در جیره نسبت به تیمار شاهد مشاهده شد. نتیجه گیری: به‍طور کلی، نتایج نشان داد که استفاده از مکمل نه‍تنها تاثیر منفی ندارد، بلکه به ویژه در سطح بالای مصرف شده، نتایج مثبتی بر عملکرد تولیدی، فراسنجه‍های خونی، ویژگی‍های کبدی و فعالیت عملکرد تولیدمثلی در مرغ‍های تخم گذار نژاد لهمن به همراه دارد.

کلیدواژه ها:

CLA ، fatty acid profile ، Omega-۳ ، performance ، Medicinal plant ، امگا ۳ ، پروفایل اسیدچرب ، عملکرد ، گیاهان دارویی ، CLA