ارزیابی محور راه آهن قزوین-رشت در راستای افزایش ظرفیت راه گذر ریلی روسیه-آذربایجان- ایران

راهگذرهای بین المللی با یکپارچه نمودن زیرساخت های ترابری در کشورهای حوزه نفوذ، باعث افزایش ارتباطات تجاری و کاهش هزینه و زمان سفر می شوند. این راهگذرها شامل شیوه های مختلف ترابری (ریلی، جاده ای و دریایی) می باشند که با ترکیب آن ها، بازدهی و انعطاف پذیری بیشتری برای حمل بار ایجاد می گردد. با هدف ایجاد یک جریان روان برای جابجایی بار در یک راهگذر بین المللی، هر یک از شیوه های ترابری باید در هماهنگی با سایر شیوه ها عملکرد متناسبی داشته باشند و تغییر از یک شیوه به شیوه دیگر از لحاظ سرعت حمل و رسوب بار پویا باشد و باعث اخلال در جریان پیوسته ترابری نشود. همچنین باید ظرفیت و سرعت جابجایی بار در یک شیوه متناسب با سایر بخش های همان شیوه، در کشورهای مختلف که راهگذر از آن عبور می نماید، باشد. با توجه به توافقات صورت گرفته بین ایران و روسیه مقرر شده است راهگذر شمال – جنوب جایگزین مسیر دریایی حمل بار روسیه به مقصد هند شود. این تغییر راهگذر باعث کاهش ۴۰ و۳۰ درصدی در زمان وهزینه حمل بار خواهد شد.. بخش زمینی این راهگذر در ایران، از آستارا تا بندرعباس عبور خواهد نمود که در حال حاضر به جز بخش رشت – آستارا باقی مسیر در دست بهره برداری می باشد. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی محور راه آهن قزوین – رشت برای عبوردهی ترافیک باری پیش بینی شده برای این راهگذر صورت پذیرفته است. با توجه به فرضیات اولیه طراحی راه آهن قزوین-رشت، پیش بینی می شود برخی بلاک های این مسیر برای بار مذکور دارای تنگنای ظرفیتی باشد. در این مطالعه پس از ارزیابی ظرفیت بلاک های محور قزوین-رشت، بلاک های دارای تنگنای ظرفیتی تعیین شده و راهکارهای افزایش ظرفیت برای آن ها ارائه شده است. نتایج نشان می دهد که رویکردهای ترکیبی افزایش نیروی کشش به همراه تراک بندی بلاک های بحرانی می تواند در راستای دستیابی به ظرفیت متصور برای راهگذر ریلی شمال- جنوب موثر واقع شود.

کلیدواژه ها:

ظرفیت خط ، افزایش نیروی کشش ، راهگذر ریلی شمال-جنوب ، راه آهن قزوین-رشت ، تراک بندی