اقدام پژوهی: کمک به امیدرضا، دانش آموز سوگوار پایه هشتم، برای کاهش انزوا و سازگاری با فقدان پدر از طریق راهبردهای حمایتی، مشارکتی و ایجاد فضای امن در مدرسه شهید خضری روستای مادوان

این اقدام پژوهی با هدف اصلی کمک به امیدرضا، دانش آموز پسر پایه هشتم مدرسه شهید خضری روستای مادوان، برای کاهش انزوا، مدیریت احساسات ناشی از سوگ فقدان پدر و تسهیل فرآیند سازگاری او با شرایط جدید در محیط مدرسه انجام پذیرفته است. مسئله اساسی، مشاهده نشانه های بارز انزوا، غم شدید، کاهش تعاملات اجتماعی و افت احتمالی عملکرد تحصیلی در امیدرضا پس از فوت پدرش بود. این پژوهش در یک دوره زمانی مشخص (به عنوان مثال، سه ماه) در محیط کلاس و مدرسه و توسط معلم راهنما/مشاور مدرسه به اجرا درآمد. در مرحله اول (شواهد ۱)، اطلاعات از طریق مشاهده مستقیم و ثبت رفتارهای انزواگرایانه امیدرضا (مانند گوشه گیری، عدم تمایل به صحبت، حالات چهره غمگین)، بررسی وضعیت تحصیلی و مشارکت کلاسی او قبل و بعد از فقدان، مصاحبه با مادر امیدرضا برای درک بهتر شرایط خانوادگی و روند سوگواری، و همچنین گفتگوهای اولیه و همدلانه با خود امیدرضا (با رعایت کامل ملاحظات اخلاقی و حفظ حریم خصوصی) جمع آوری گردید. تحلیل این داده ها عمق تاثیر سوگ بر وضعیت روحی، اجتماعی و تحصیلی امیدرضا را آشکار ساخت. پس از تحلیل وضعیت، مجموعه ای از راهکارهای حمایتی، مشارکتی و مبتنی بر ایجاد فضای امن طراحی و اجرا شد. این راهکارها شامل: ایجاد رابطه مبتنی بر اعتماد و همدلی با امیدرضا، فراهم کردن فرصت هایی برای بیان احساسات (در صورت تمایل)، تشویق به مشارکت تدریجی در فعالیت های کلاسی و گروهی با فشار کم، استفاده از ظرفیت همسالان حمایتگر، ارتباط مستمر و حمایتی با خانواده، و معرفی فعالیت های آرام بخش و معنادار بود. پس از اجرای این راهکارها، در مرحله دوم (شواهد ۲)، مجددا از طریق مشاهده رفتار، بررسی پیشرفت تحصیلی و مشارکت، گفتگو با امیدرضا و مادرش، داده ها جمع آوری و تحلیل شدند. نتایج نشان دهنده کاهش قابل توجه در رفتارهای انزواگرایانه، بهبود نسبی در حالات خلقی، افزایش تمایل به برقراری ارتباط با همسالان و معلم، مشارکت بیشتر در فعالیت های کلاسی و بهبود نسبی در عملکرد تحصیلی امیدرضا بود. این پژوهش نشان می دهد که حمایت های هدفمند، همدلانه و مستمر مدرسه و معلم می تواند نقش بسیار موثری در کمک به دانش آموزان سوگوار برای عبور از بحران و بازگشت به روند طبیعی زندگی و تحصیل داشته باشد، به ویژه در محیط های روستایی که دسترسی به خدمات تخصصی مشاوره ممکن است محدودتر باشد.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، سوگ ، فقدان پدر ، انزوا ، حمایت عاطفی ، مشارکت اجتماعی ، دانش آموز پسر ، پایه هشتم ، مدرسه روستایی ، سازگاری