پهنه بندی زمانی و مکانی آلودگی های کیفی و سمی در طول رودخانه حفاظت شده مازندران

این پژوهش به بررسی کیفیت آب رودخانه هراز با تمرکز بر تاثیر فعالیت های انسانی و کشاورزی بر پارامترهای کیفیت آب و مقایسه با دیگر رودخانه های حفاظت شده استان مازندران می پردازد. هدف اصلی این مطالعه، ارزیابی تغییرات پارامترهای کیفیت آب و شناسایی عوامل موثر بر این تغییرات با استفاده از شاخص NSFWQI و سمیت و تحلیل های آماری است. این ارزیابی به منظور ارائه راه کارهایی برای مدیریت بهتر منابع آبی و کاهش آلودگی ها انجام می شود. در این پژوهش، نمونه برداری از ۱۲ ایستگاه در طول رودخانه هراز در چهار دوره زمانی مختلف انجام شد. پارامترهایی مانند BOD، نیترات، فسفات، کدورت و فیکال کلیفرم اندازه گیری شدند. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار ArcGIS و شاخص NSFWQI صورت گرفت. هم چنین، سموم کشاورزی در دو دوره نمونه برداری آزمایش شدند. نتایج نشان داد که فعالیت های انسانی و کشاورزی باعث افزایش BOD و فیکال کلیفرم می شود. بیش ترین تغییرات در ایستگاه های پایین دست مشاهده شد، جایی که تراکم جمعیت و ورود پساب های صنعتی و کشاورزی بیش تر است. غلظت سموم کشاورزی در محدوده استانداردهای جهانی قرار داشت. همبستگی بالای پارامترهای نیترات و فسفات با BOD و کدورت نشان دهنده تاثیر مستقیم این پارامترها بر یکدیگر است. فعالیت های انسانی تاثیر قابل توجهی بر کیفیت آب رودخانه هراز دارند و مدیریت صحیح منابع و کاهش آلودگی ها برای حفظ کیفیت آب ضروری است. این مطالعه نشان می دهد که بهترین کیفیت آب در فصل پاییز و پایین ترین کیفیت در فصل بهار مشاهده شده است. با توجه به مطالعات انجام شده در دیگر رودخانه های حفاظت شده استان مازندران به صورت کلی مشخص است که کیفیت آب از بالادست به سمت پایین دست کاهش می یابد و علت این امر هم به طورعمده فعالیت انسانی شامل فاضلاب های شهری و صنعتی و کشاورزی و دام پروری در مناطق پایین دست می باشد.

کلیدواژه ها:

آلودگی های سمی آب ، رودخانه هراز ، شاخص کیفیت آب ، شاخص NSFWQI