اختلال خواندن(دیسلکسیا): مروری نظام مند بر مبانی نظری، شیوه های شناسایی و اثربخشی مداخلات درمانی

اختلال خواندن یا دیسلکسیا یکی از شایع ترین و پیچیده ترین اختلالات عصبی-رشدی دوران کودکی است که معمولا در سال های ابتدایی دبستان بروز می کند. این اختلال با دشواری مداوم در رمزگشایی کلمات، روان خوانی، درک مطلب، نوشتن، هجی کردن و پردازش زبان همراه است، در حالی که سایر توانایی های شناختی و حسی کودک در محدوده طبیعی قرار دارند. اختلال خواندن می تواند تاثیرات منفی چشم گیری بر عملکرد تحصیلی، اعتماد به نفس و کیفیت زندگی داشته باشد. این پژوهش با بهره گیری از روش مرور نظام مند و تحلیل مطالعات معتبر داخلی و بین المللی صورت گرفته است. استفاده از این روش، امکان بررسی منسجم و مبتنی بر شواهد را فراهم کرده و از پراکندگی اطلاعات جلوگیری نموده است. این مقاله مروری با هدف بررسی جامع ابعاد نظری، علل شناخته شده، شیوه های شناسایی و اثربخشی مداخلات درمانی و آموزشی تدوین شده است. یافته ها حاکی از آن اند که اختلال خواندن ماهیتی چندعاملی دارد و عوامل ژنتیکی، نورولوژیکی، شناختی و محیطی در شکل گیری آن نقش دارند. در این راستا، اثربخشی رویکردهای سنتی مانند ارتن-گیلینگهام و روش های آواشناختی در تقویت مهارت های پایه خواندن، به ویژه در کودکان خردسال، تایید شده است. در مقابل، فناوری های نوین مانند نرم افزارهای تبدیل متن به گفتار، اپلیکیشن های آموزشی و بازی های تعاملی با ارائه آموزش های شخصی سازی شده و جذاب، انگیزه و دسترسی را افزایش می دهند. همچنین، بازی درمانی به عنوان مداخله ای مکمل، به بهبود مهارت های زبانی کمک می کند. ترکیب این رویکردها می تواند دقت خواندن و اعتماد به نفس را افزایش دهد. با این حال، چالش هایی همچون هزینه فناوری، نیاز به زیرساخت های دیجیتال و آموزش معلمان باقی است. این مقاله بر لزوم رویکردی تلفیقی، مبتنی بر شواهد و منطبق با نیازهای فردی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

اختلال خواندن ، دیسلکسیا ، رویکرد سنتی ، فناوری های نوین ، رویکرد تلفیقی