مبانی تفکیک عوامل رافع مسوولیت کیفری و علل موجهه جرم در حقوق ایران و دیوان کیفری بین المللی

سیر تکوین عوامل رافع مسوولیت کیفری و علل موجهه جرم از دیرباز مورد توجه حقوق دانان و فقهای متاخر و معاصر بوده است و نظرات مختلفی در این راستا طرح گردیده است. تبیین و تحلیل دیدگاه های مختلف در این خصوص از اهمیت بالایی برخوردار است. بر همین اساس هدف مقاله حاضر بررسی مبانی تفکیک عوامل رافع مسوولیت کیفری و علل موجهه جرم در حقوق ایران و دیوان کیفری بین المللی است. این مقاله توصیفی تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه ای به بررسی هدف مورد اشاره پرداخته است. یافته ها بر این امر دلالت دارد که قوانین بین المللی از جنبه وسیعی به موضوع علل موجهه و عوامل رافع مسوولیت کیفری توجه داشته که این امر در مقایسه با حقوق ایران که هر دو موضوع را متمایز از یکدیگر تلقی کرده، متفاوت است، البته در شناسایی ماهیت و مبنای این دو موضوع، می بایست به ارکان آن نیز توجه داشت. مبانی این دو موضوع در حقوق ایران، منشا فقهی دارد و در اساسنامه دیوان کیفری بین المللی برمبنای دکترین حقوقی شکل گرفته است که درصورت اثبات عوامل رافع مسوولیت و موجهه، هیچ گونه مسوولیتی برعهده مباشران، شریکان و معاونین جرم نخواهد بود.

کلیدواژه ها:

رافع مسوولیت کیفری ، عوامل موجهه جرم ، رکن قانونی جرم ، رکن معنوی جرم ، دیوان کیفری بین المللی