ساخت یک مدل مکانیکی زمین به منظور تعیین پنجره ایمن گل حفاری در یکی از میادین جنوب غربی ایران

امروزه بسیاری از پروژه های عملیاتی در چاه های نفت و گاز دارای چالش های فنی و اقتصادی هستند. از این رو حذف زمان غیر مولد (وقفه های موجود) در کنار پیشگیری از هرزروی، کیک و ناپایداری چاه از اهمیت ویژه ای برخوردار است. روندهای نرمال تراکمی، به عنوان پایه های اصلی پیش بینی فشار منفذی و فشار شکست سازند می باشند که دقت در تعیین آن ها اهمیت بسزایی دارد. در این مطالعه با ساخت یک مدل مکانیکی زمین بر اساس ویژگی های ژئومکانیکی یکی از میدان های نفتی جنوب غرب کشور عمق ۴۰۰۰ تا ۴۳۰۹ متر (سازند فهلیان) پنجره ایمن گل حفاری تعیین شد. ساخت مدل مکانیکی زمین با استفاده از نرم افزار ژئولاگ (Geolog.v۱۹) و روابط تجربی انجام شده است. برای ساخت این مدل ابتدا روند های نرمال تراکمی تعیین و با یکدیگر مقایسه و مناسب ترین توابع انتخاب شدند. فشار منفذی تخمین زده شده بر اساس روش ایتون با مقادیر اندازه گیری شده میدانی انطباق خوبی نشان داد و از این رو مناسب ترین نگاره برای تعیین پنجره اولیه گل حفاری انتخاب شد. همچنین فشار شکست برآورد شده با روش های برکلز-ونیکلن و هابرت-ویلز انطباق خوبی با گزارش حفاری نشان دادند اما روش هابرت-ویلز به مقادیر فشار سازند نزدیکی بیشتری نشان داده است. مقایسه میان اندازه تنش های برجا نشان داد که رژیم تنش حاکم در اکثر عمق ها برخلاف نقشه رژیم گسلش منطقه که عمدتا امتداد لغز و معکوس هستند، نرمال می باشد. تنش های برجای حاصل از نگاره صوتی با چند ضلعی تنش تعیین شده از معیار شکست موگی-کولمب همپوشانی مناسبی دارند. تعیین وزن گل بهینه با استفاده از معیار های شکست مختلف محدوده وزن گل را ۹۵/۵-۱۳/۱۳ پوند بر گالن در عمق ۴۰۰۲ تا ۴۳۰۹ متر نشان می دهند. معیار شکست موهر-کولمب نسبت به معیار شکست موگی-کولمب حد پایین پنجره گل را کمی بیشتر تعیین کرده است.

کلیدواژه ها:

مدل مکانیکی زمین ، پنجره ایمن گل حفاری ، ناپایداری چاه ، روندهای نرمال تراکمی ، معیار های شکست ، نرم افزار ژئولاگ