ارزیابی میزان آلایندگی فصلی فلزات سنگین در گرد و غبار اتمسفری شهر یزد با استفاده از شاخص های آلودگی

فرونشست گرد و غبار به طور گسترده در مناطق خشک و نیمه خشک جهان اتفاق می افتد. این مطالعه به منظور بررسی آلایندگی عناصر سنگین در گرد و غبار اتمسفری شهر یزد انجام شد. گرد و غبار به صورت فصلی از پائیز ۱۳۹۷ تا تابستان ۱۳۹۸ و از ۳۰ نقطه با استفاده از تله های رسوبگیر نمونه برداری شد. غلظت ده عناصر سنگین شامل آهن، منگنز، نیکل، کروم، کبالت، آرسنیک، سرب، کادمیوم، روی و مس تعیین و شاخص های ارزیابی آلودگی فلزات سنگین شامل شاخص های بار آلودگی (PLI)، درجه آلودگی (Cd)، شاخص آلودگی (PI) و فاکتور غنی شدگی(EF)، برای ارزیابی سطح و میزان آلودگی گرد و غبار در منطقه محاسبه شدند. به جز عنصر کبالت با میزان فاکتور غنی شدگی کمتر از ۱ (۸۸/۰) که نشان دهنده منشا طبیعی این عنصر در منابع طبیعی می باشد، سایر فلزات سنگین شامل آهن، منگنز، نیکل و کروم با فاکتور غنی شدگی بین ۱ تا ۱۰ از منابع مختلط طبیعی و انسان زاد و عنصر آرسنیک با فاکتور غنی شدگی بیش از ۱۰ دارای منشا غیرطبیعی و انسان زاد تشخیص داده شد که سهم هر کدام از این منابع بسته به زمان و مکان نمونه برداری گرد و غبار متفاوت می باشد. بر اساس شاخص های ارزیابی آلودگی، آلودگی فلزات سنگین در منطقه در حد متوسط بوده و شاخص های آلودگی عناصر آرسنیک، کادمیوم، روی و سرب بیش تر از سایر عناصر بدست آمد.

کلیدواژه ها:

فاکتور غنی شدگی ، عناصر سنگین ، بار آلودگی ، توزیع زمانی و مکانی