تاثیر عمیق ادراکات و انتظارات خارجی بر خودپنداره افراد با آسیب نخاعی در مسیر توانبخشی: مطالعه کیفی

هدف: آسیب نخاعی (SCI) به شدت بر زندگی فرد تاثیر می گذارد و برای به دست آوردن استقلال مجدد نیاز به توانبخشی گسترده دارد.  خودپنداره به عنوان مجموعه ای از باورها و احساسات فرد نسبت به خود، نقش بسیار مهمی در انگیزش، تلاش و موفقیت افراد در فرایند توانبخشی ایفا می کند. هدف اصلی این تحقیق، بررسی کیفی تاثیر ادراکات و انتظارات دیگران، به ویژه درمانگران و اطرافیان، بر خودپنداره افراد با آسیب نخاعی در فرایند توانبخشی می باشد. روش: در این پژوهش از روش تحقیق کیفی با رویکرد تحلیل محتوا استفاده شد تا درک عمیقی از تجربه زندگی افراد مبتلا به SCI به دست آید. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۹ نفر از افراد مبتلا به SCI (۲۳- ۵۰ ساله) که به صورت هدفمند از مراکز انجمن معلولین و مراکز توانبخشی انتخاب شدند، جمع آوری شد. مصاحبه ها تا رسیدن به اشباع داده ادامه یافت. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوا با رویکرد استقرایی استفاده شد. ابتدا مصاحبه ها به طور کامل رونویسی و سپس با استفاده از نرم افزار MAXQDA کدگذاری شدند. برای افزایش اعتبار یافته ها از معیار های گوبا و لینکن و همچنین  از روش مثلث سازی داده ها و بازخورد شرکت کنندگان استفاده شد. نتایج:   تجزیه و تحلیل یک تم فراگیر با عنوان "تایید وجودی در مسیر بهبودی" و سه دسته اصلی را نشان داد. "در سایه ی تعاریف و القائات محیطی" (تایید درمانگر، تشویق از سوی خانواده و دوستان و مشاهده تاثیر مثبت بر دیگران به عنوان انگیزه های مهم شناسایی شدند). " همدلی و همراهی تراپیست در مسیر توانبخشی " (درمانگران با ارائه حمایت عاطفی و تقویت باور به خود نقش اساسی در شکل دادن به تجربیات توانبخشی دارند). " یافتن قدرت در غلبه بر چالش ها" (افراد مبتلا به SCI مرزها را کنار می زنند و از محدودیت های خارجی به عنوان انگیزه ای برای پیشرفت استفاده می کنند). نتیجه گیری:  یافته ها نشان می دهد که افراد مبتلا به آسیب نخاعی به شدت تحت تاثیر ادراکات و انتظارات محیطی خود قرار می گیرند. حمایت اجتماعی، تشویق درمانگران و مشاهده پیشرفت دیگران، نقش بسیار مهمی در شکل گیری انگیزه و باور به خود در این افراد ایفا می کند. نتایج این تحقیق بر ضرورت اتخاذ رویکردی جامع در توانبخشی آسیب نخاعی تاکید دارد. این رویکرد باید فراتر از بهبودی جسمی بوده و به ابعاد روانی و اجتماعی نیز توجه کند. حمایت عاطفی درمانگران، تقویت باور به خود و ایجاد انگیزه در بیماران، از جمله اجزای کلیدی این رویکرد هستند. افراد مبتلا به آسیب نخاعی اغلب با محدودیت های ناشی از این آسیب مواجه می شوند. با این حال، یافته های این مطالعه نشان می دهد که بسیاری از این افراد با تبدیل محدودیت ها به انگیزه، به پیشرفت های قابل توجهی دست یافته اند.

کلیدواژه ها:

Rehabilitation ، spinal cord injury ، perceived social support ، self-efficacy ، therapist-patient relationship ، content analysis ، توانبخشی ، ضایعه نخاعی ، حمایت اجتماعی درک شده ، خودکارآمدی ، ارتباط درمانگر-بیمار ، تحقیق کیفی