بررسی آسیب درک جمله و رابطه آن با شاخص های بیانی میانگین طول گفته و میانگین طول جمله در بزرگسالان فارسی زبان دستورپریش

هدف: این پژوهش تفاوت درک جملات متعارف و نامتعارف را در گویندگان فارسی زبان دارای دستورپریشی مورد ارزیابی قرار می دهد. همچنین، به بررسی ارتباط بین درک جمله و شاخص های بیانی میانگین طول گفته و میانگین طول جمله می پردازد تا مشخص شود آیا بازنمایی های نحوی مشترکی آبشخور مدالیته های درک و بیان در بروز نقایص دستورپریشی هستند یا نه. روش بررسی: ۲۱ فرد دارای آفازی ناروان و دستورپریشی (۹ زن، ۱۲ مرد؛ میانگین سنی: ۵۴.۲۳ سال) در این پژوهش توصیفی-تحلیلی شرکت نمودند. به منظور تعیین ملاک های هنجار، ۲۱ شرکت کننده بدون آسیب مغزی که از نظر جنسیت، سن و تحصیلات با گروه دارای آفازی همتا شده بودند، به عنوان گروه کنترل انتخاب شدند. نمره کلی درک جمله و نمره جملات متعارف و نامتعارف با آزمون زبان پریشی برای دو زبانه ها و میانگین طول گفته و میانگین طول جمله از طریق گفتمان توصیفی، روایتی و بازگویی داستان در هشت تکلیف ارزیابی گردید. مقایسات بین گروهی شامل مقایسه نمره کلی درک جمله، درک جملات متعارف و نامتعارف، شاخص های بیانی میانگین طول گفته و میانگین طول جمله بود. با توجه به کامل بودن نمرات گروه کنترل، مقایسات درون گروهی فقط در گروه دستورپریش و به منظور مقایسه عملکرد آنها در پردازش جملات متعارف و نامتعارف انجام گرفت. در نهایت، ارتباط میان نمره درک جمله و شاخص های بیانی در گروه دستورپریش سنجیده شد. یافته ها: مقایسات بین گروهی نشان داد که گروه دستورپریش به طور معناداری نمرات پایین تری در آزمون درک دستوری  (۰/۰۵ p>)، درک جملات متعارف (۰/۰۵ p>)، درک جملات نامتعارف (۰/۰۵ p>)، میانگین طول گفته(۰/۰۵p>) و میانگین طول جمله (۰/۰۵ p>) به دست آورد. در مقایسه درون گروهی، گروه دستورپریش تفاوت های معناداری در درک جملات متعارف و نامتعارف نشان داد. جملات اسنادی مفعولی و مبتداسازی شده مفعولی نسبت به جملات اسنادی فاعلی و مبتداسازی شده فاعلی چالش برانگیزتر بودند (۰/۰۵ p>). همچنین، متغیرهای میانگین طول گفته و جمله نیز رابطه معناداری با نمره کلی آزمون درک دستوری داشتند (۰/۰۵ p>). نتیجه گیری: یافته های این پژوهش نشان داد که مهارت درک جملات در افراد مبتلا به دستورپریشی به طور معناداری پایین تر از همتایان بدون آسیب مغزی است. هم چنین، افراد دستورپریش فارسی زبان در پردازش ساختارهای نامتعارف با ترتیب مشتق شده، مانند جملات مبتداسازی شده مفعولی و اسنادی مفعولی، با دشواری قابل توجهی مواجه هستند. همچنین، شاخص های بیانی میانگین طول گفته و جمله رابطه معناداری با درک دستوری نشان دادند. این نتایج بر اهمیت پیچیدگی نحوی و تغییرات ترتیب واژه در پردازش جمله در این افراد تاکید دارد و می تواند در طراحی راهبردهای موثر توان بخشی زبانی برای آنان نقش داشته باشد.

کلیدواژه ها:

Agrammatism ، Persian ، Additory comprehension ، Broca’s aphasia ، دستورپریشی ، فارسی ، درک شنیداری ،   آفازی بروکا