پیوند رویکرد تاریخی و الهیاتی در تاریخنگاری انقلاب اسلامی؛ مورد نگارش های دانشگاهی

در حوزه مطالعات انقلاب اسلامی نمونه های زیادی به چشم می خورد که نویسندگان در تحلیل حوادث و پدیده های انسانی از رویکردی الهیاتی بهره برده و تلاش کرده اند بر تن انقلاب اسلامی لباسی تقدس گونه بپوشانند. این موضوع که تاریخ شناسی فارغ از بنیان های کلامی و الهیاتی در میان تاریخ ورزان و محققان دانشگاهی چه جایگاهی دارد و اینکه آیا تاریخ در میان دانشگاهیان توانسته است به شان و جایگاهی مستقل از گزاره های الهیاتی و کلامی دست یابد، مسئله نوشتار حاضر است. در این جستار به بررسی نمونه هایی از آثار دانشگاهیان در حوزه تاریخ نگاری انقلاب اسلامی ایران پرداخته شده که هرکدام به نحوی در تحلیل حوادث مرتبط با رخداد انقلاب اسلامی از ایده ها و آموزه های کلامی استفاده کرده اند. اگرچه رویکرد الهیاتی اساسا مورد علاقه بسیاری از پژوهشگران حوزوی در توجه به انقلاب اسلامی بود، اما با بررسی انتقادی این آثار می-توان دریافت که اتخاذ این رویکرد تنها به اندیشمندان و محققان حوزوی محدود نمی شود. برای بسیاری از محققانی که در فضای دانشگاهی و آکادمیک به رخداد انقلاب اسلامی می پرداختند هم رویکرد تاریخی اصل و مبنا نیست و پایبندی چندانی به اصول و معیارهای روش شناسی تاریخی وجود ندارد. بنابراین می توان گفت همچنان در میان بسیاری از دانشگاهیان و اهل فن رویکردی علمی به دانش تاریخ وجود ندارد.

کلیدواژه ها:

تاریخ نگاری انقلاب اسلامی ، رویکرد الهیاتی ، رویکرد تاریخی ، تاریخ شناسی ، روش شناسی تاریخی