همه گیرشناسی مارگزیدگی و عقرب گزیدگی در سیستان: یک مطالعه توصیفی

زمینه و هدف: گزش عقرب ها و مارها به عنوان بالاترین عامل تلفات ناشی از موجودات زهری در دنیا گزارش شده است که به عواملی چون شیوه زندگی، وضعیت اجتماعی-اقتصادی، شرایط اقلیمی، گونه های عقرب بومی هر منطقه، پراکندگی مارهای سمی و طعمه های آن ها مرتبط است. این مطالعه جهت تعیین ویژگی های همه گیرشناسی مارگزیدگی و عقرب گزیدگی در سیستان صورت گرفت. مواد و روش ها: این مطالعه از نوع توصیفی است و پرونده های مربوط به بیماران با شرح حال مارگزیدگی و عقرب گزیدگی طی سال های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۲ مراجعه کننده به بیمارستان امیرالمومنین(ع) شهرستان زابل به روش سرشماری و با استفاده از چک-لیست وارد مطالعه شد. تجزیه و تحلیل داده ها با آزمون های مجذور کای و دقیق فیشر انجام گردید. یافته ها: تعداد ۲۰۸۹ نفر از مراجعه کنندگان با علائم مارگزیدگی و ۳۱۷ نفر به دنبال عقرب گزیدگی طی سال های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۲ مشاهده شد. بیشترین موارد مارگزیدگی و عقرب گزیدگی مربوط به مردان، ساکنین روستا و در تیرماه بود. بین نوع گزش در سال های ۱۳۹۷، ۱۳۹۸، ۱۳۹۹، ۱۴۰۰، ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ به ترتیب با (جنسیت، محل سکونت، مناطق مورد گزش و ماه)، (سن و مناطق مورد گزش)، (جنسیت)، (جنسیت و سن)، (محل سکونت، مناطق مورد گزش، فصل و ماه) و (جنسیت، سن و مناطق مورد گزش) رابطه آماری معنی دار وجود داشت (۰۵/۰>P). نتیجه گیری: با توجه به شیوع بالای مارگزیدگی و عقرب گزیدگی در روستاها و فصل گرم سال در این منطقه و به منظور کنترل و کاهش پیامدهای ناشی از آن ضروری است آگاهی مردم در این زمینه افزایش یابد و هم چنین سرم ضد عقرب گزیدگی در اختیار مراکز بهداشتی قرار گیرد. واژه های کلیدی: اپیدمیولوژی، عقرب گزیدگی، مارگزیدگی، زابل

کلیدواژه ها:

Epidemiology ، Scorpion stings ، Snakebites ، Zabol ، اپیدمیولوژی ، عقرب گزیدگی ، مارگزیدگی ، زابل