تبیین چگونگی بازتولید قدرت نرم در مدیریت شهری در ایران

میراث هنری و فرهنگی ایران در بستر تمدن اسلامی، به سبب غنای درونمایه و ریشه های عمیق تاریخی در گستره تمدنی اسلام و ایران، از ارکان برجسته در شکل گیری و تقویت قدرت نرم محسوب می گردد. عمق معنوی میراث فرهنگی و هنری اسلام، در مسیر تکامل تاریخی خود به تولیدات علمی ارزشمندی منجر شده و توانسته است در قرون نخستین و میانی، بستری برای شکوفایی تمدنی فراهم آورد. زوال تدریجی ارزش های بنیادین هنر و فرهنگ که ارتباطی مستقیم با رشد علمی و بالندگی جامعه دارند، دوران رکود علمی را در سرزمین ایران رقم زد و علی رغم گذشت چندین قرن، هنوز دستاوردهای قابل توجهی در عرصه بین المللی حاصل نشده است. پژوهش کنونی با بهره گیری از رویکرد تحلیلی-توصیفی، تلاش نموده تا نقش هنر و فرهنگ به عنوان سرمایه معنوی و دانش درون زا را در ارتقای قدرت نرم مدیریت شهری مورد واکاوی قرار دهد. در این راستا، اسناد بالادستی شامل سند چشم انداز و برنامه پنجم توسعه مورد مطالعه و تحلیل قرار گرفته اند. یافته های این مطالعه آشکار می سازد که موقعیت هنر و فرهنگ در نظام مدیریت شهری، به دلیل گرایش بیشتر به امور ملموس و صنعتی، از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست. میراث هنری و فرهنگی در جوامع اسلامی-ایرانی، ظرفیت بالقوه ای برای احیای قدرت نرم در ساختارهای مدیریتی دارد. این گنجینه ارزشمند که زمانی نقش اساسی در پیشرفت علمی و تمدنی ایفا می کرد، نیازمند بازتعریف و جایگاه یابی دوباره در معادلات مدیریتی امروز است. توجه به ابعاد معنوی و ارزشی هنر و فرهنگ بومی می تواند مسیر جدیدی برای توسعه متوازن در کنار پیشرفت های صنعتی و فناورانه ترسیم نماید. بررسی های انجام شده نشان می دهد توجه ناکافی به مقوله هنر و فرهنگ در نظام برنامه ریزی و مدیریت شهری، ناشی از غلبه نگرش های مادی گرایانه و صنعت محور است. این رویکرد باعث شده ظرفیت های معنوی و فرهنگی که می توانند نقش مهمی در ارتقای قدرت نرم ایفا کنند، مغفول بمانند. بازنگری در سیاست های فرهنگی و هنری و تقویت جایگاه آنها در برنامه های توسعه، می تواند به احیای میراث ارزشمند تمدنی و تقویت ابعاد نرم قدرت در مدیریت شهری کمک شایانی نماید.

کلیدواژه ها:

مدیریت شهری ، قدرت نرم ، فرهنگ و هنر ، دانش بومی