تثبیت صفات در جهت بهبود کیفیت الیاف پنبه های بومی حاصل از جمعیتهای بک کراس با گونه آربورئوم

با توجه به مشکل کیفیت الیاف پنبه های بومی ایران که به گونه دیپلوئید Gossypium herbaceum تعلق دارند. در سالهای گذشته از طریق دو رگ گیری 10 رقم بومی ایران با رقم DLSA17 از گونه دیپلوئید G. arboretum (از هندوستان) که دارای خصوصیات تکنولوژیکی مطلوب الیاف می باشد، اقدام به انتقال صفات مطلوب کیفی الیاف به این توده های بومی ایرانی گردید. تلاقی بین ارقام دو گونه هرباسئوم و آربورئوم تنوعی وسیعی را ایجاد کرد و جمعیت های در حال تفرق شامل لاین های با خصوصیات ممتاز بودند. نتاج حاصل از برخی تلاقی ها (مانند آربورئوم x بومی قم) از نظر صفت طول مؤثر الیاف بطور قابل ملاحظه ای بهبود یافته بود. در سال های بعد دو رگ های حاصل از تلاقی های فوق با والدین بومی ایرانی خود چند بار تلاقی برگشتی شدند. دورگ های حاصله کیفیت بالایی را در سال دوم و سوم از خود نشان دادند. علاوه بر آن وش حاصله از گرده افشانی باز هر سال تلاقی برگشتی جهت ایجاد جمعیت در حال تفرق و ا نجام ع مل سلکسیون در سال بعد برداشت گردیدند. نتاج حاصل از برخی تلاقی ها (مانند آربورئوم x بومی قم) از نظر صفت طول مؤثر الیاف بطور قابل ملاحظه ای بهبود یافته بودند، لذا تا حد قابل توجهی به اهداف آزمایش نزدیک شدیم. به خاطر وجود تنوع زیاد در داخل هر توده حاصل از هر تلاقی و تلاقی برگشتی، انجام عمل سلسیون برای تثبیت صفات و شناسایی بوته های برتر از نظر صفات مختلف ضروری به نظر می رسید، لذا طی پروژه تحقیقاتی احضر اقدام به ادامه تلاقی برگشتی با والد بومی ایرنی هر تلاقی (G. herbaceum) و انتخاب در طی نسل های در حال تفرق در داخل جمعیت های مطلوب بدست آمده از پروژه قبلی گردید. با توجه به نتایج مطلوب حاصل از این پروژه تحقیقاتی و پروژه قبلی آن ضروری است که در سالهای آتی نتایج حاصل از این دو پروژه تحقیقاتی در قالب یک کار مطالعاتی با چارچوب طرح آماری تکرار دار به عنوان ارقام امید بخش دیپلوتید پنبه برای اولین بار در ایران، مورد بررسی قرار گرفته و بهترین ارقام به عنوان ارقام دیپلوئید ایران معرفی و ثبت گردند.

کلیدواژه ها:

پنبه ، بومی ، دیپلوئید ، کیفیت الیاف