اضطراب و تعلیق فرزندآوری در بستر تغییرات اجتماعی

چکیده مقدمه: فرزندآوری شاخص توسعه پایدار برای کشورهایی است که سطح جانشینی پایینی دارند. از آنجا که در ایران باروری به زیر سطح جانشینی رسیده است، واکاوی و کشف علل عدم فرزندآوری برای اصلاح با رفع موانع، ضروری به نظر می رسد. با توجه به روند کاهشی باروری در استان فارس، این مقاله بیشتر به دنبال واکاوی عوامل فرهنگی مرتبط با این پدیده در بین زنان و مردان دارای همسر است. مواد و روش کار: در پژوهش حاضر از روش شناسی کیفی و راهبرد نظریه زمینه ای با رهیافت نظام مند کوربین و استراوس با هدف واکاوی عوامل فرهنگی بازدارنده فرزندآوری در استان فارس استفاده و در سال ۱۴۰۲ اجرا شد. مشارکت کنندگان را ۳۲ زن و مرد متاهل بدون فرزند یا حداقل دارای یک فرزند تشکیل می دهند که به صورت هدفمند و به شیوه نمونه گیری نظری انتخاب شده اند. داده ها با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری و به شیوه کدگذاری باز، محوری و گزینشی تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که مشارکت کنندگان با نوعی اضطراب و تعلیق در فرزندآوری مواجه اند. بدین معنا که فرزندآوری را فرآیندی همراه با ترس و اضطراب تلقی کرده و به همین دلیل با وجود تمایل به فرزندآوری، این فرآیند برای آنان در حالت تعلیق باقی مانده است. مقوله­های این اضطراب و تعلیق  شامل: خردگرایی در فرزندآوری (رشد ارزش های فردی در بین زوجین)، بازاندیشی فرهنگی (نگاهی متفاوت به فرهنگ و دگرگونی ارزش های فرهنگی)، ادراک مخاطره (نگرانی از زندگی در جامعه پر مخاطره) و نابرابری جنسیتی (نابرابری تقسیم وظایف مرد و زن) هستند. نتیجه گیری: فرزندآوری در جامعه در حال گذار ایران، پیچیده و مرتبط با دلالت های چندگانه اجتماعی و فرهنگی است. هرچند سیاستگذاری با در نظرگرفتن جنبه­ های اقتصادی فرزندآوری مهم است، اما به نظر می رسد که زمینه های اجتماعی و فرهنگی پیچیده تری در این زمینه دخیل است که نیازمند توجه سیاستگذاران می باشد.

کلیدواژه ها:

Fertility ، cultural rethinking ، childbearing suspension ، qualitative study ، Fars province. ، باروری ، بازاندیشی فرهنگی ، تعلیق فرزندآوری ، مطالعه کیفی ، استان فارس.