تحلیل ادبی از نگاه جان ونزبرو و تطبیق مبانی آن با تفسیر کتاب الله العزیز

دیدگاه های شکاکانه نسبت به اصالت گزارشات تاریخی مربوط به صدر اسلام، ریشه عمیقی در میان مستشرقان دارد. در این میان، جان ونزبرو دیدگاه خاصی نسبت به تاریخ گذاری قرآن و تفاسیر اولیه ارائه میدهد که سمت و سویی جدید به این مسئله داده است. او با نفی اصالت هرگونه گزارش تاریخی مربوط به قبل از قرن ۳، تنها روش تاریخ گذاری این منابع را استفاده از تحلیل ادبی عنوان می کند. او شکل گیری سنت تفسیری را به مانند سنت تفسیری یهودیان تلقی کرده و در واقع ۵ مرحله برای آن متصور می شود که برای تشخیص بازه زمانی هر یک از تفاسیر، باید عناصر مربوط به هر یک مورد توجه قرار گیرد. در بخش نخست این مقاله، ضمن تبیین خلاصه این دیدگاه، به نقد رویکرد و روش ونزبرو پرداخته می شود و سپس در بخش دیگر، با تطبیق آن عناصر بر تفسیر کتاب الله العزیز، اعتبارسنجی این روش تاریخ گذاری منابع تفسیری قبل از قرن ۳، مورد آزمون قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

جان ونزبرو ، تاریخ گذاری ، تحلیل ادبی