طبقه بندی نواحی زیست اقلیمی مرتعی ایران بر اساس تحلیل طیفی

این مطالعه با هدف ارائه یک پهنه بندی زیست اقلیمی مرتعی برای ایران بر اساس تغییرات طیف توان میانگین ماهانه تولید خالص اولیه (NPP: Net Primary Production) مناطق مرتعی ایران انجام شد. نوسانات طیف توان میانگین ماهانه سیگنال NPP مناطق مرتعی ایران طی سال های ۲۰۰۰-۲۰۲۲ با استفاده از روش چگالی طیف توان (Power Spectrum Density) در باند فرکانسی بین ۰-۱۰۰ هرتز مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. در ۲۴ زیر پهنه زیست اقلیمی ۴ دوره مشترک در همه سایت ها در فرکانس های ۰ (هیچ تغییری تکرار نمی شود)، ۸/۳۴ (۳/۵۹ روز)، ۱۶/۶۶ (۱/۸۰ روز) و ۲۵ (۱/۲ روز) هرتز دیده شد که نشان می دهد عمده تغییرات داده در آن دوره ها اتفاق می افتد و تغییرات NPP مرتعی ایران بیشتر تحت تاثیر اثرات جهانی و منطقه ای نسبت به اثرهای محلی است. بیشترین توان این طیف ها در مقیاس های زمانی زیاد متمرکز شده است؛ بنابراین چرخه های با فرکانس کمتر (مقیاس زمانی بیشتر) چرخه های مهم تری نسبت به چرخه های با فرکانس بیشتر (مقیاس زمانی کمتر) هستند و نشان می دهند که تغییرات NPP مرتعی ایران طولانی مدت و اقلیمی است. در پژوهش حاضر با استفاده از نتایج طیف توان میانگین ماهانه سیگنال NPP مرتعی و با کمک روش خوشه بندی واردز و فاصله مربع اقلیدوسی ایران به ۱+۵ پهنه زیست اقلیمی مرتعی طبقه بندی شد. به نظر می رسد این روش تطابق خوبی بین مرزهای زیستی و آب وهوا فراهم می کند. برای بررسی ارتباط طیفی بین مناطق زیست اقلیمی مرتعی در داخل گروه های همگن از تکنیک همبستگی پیرسون استفاده شد. نتایج همبستگی نشان داد همبستگی زیادی از نظر طیفی در داخل گروه ها با سطح معنی داری ۰/۰۱ درصد بین مناطق زیست اقلیمی مرتعی به خصوص در خوشه دوم و پنجم دیده شد.

کلیدواژه ها:

Net primary production ، Rangeland bioclimatic regions of Iran ، Power spectrum ، vegetation classification of Iran ، تولید خالص اولیه ، مناطق زیست اقلیمی مرتعی ایران ، طیف توان ، طبقه بندی پوشش گیاهی ایران