کاربرد فلسفه هراکلیتوسی در طراحی برنامه درسی پویا و انعطاف پذیر در آموزش

هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد فلسفه هراکلیتوسی در آموزش و برنامه درسی انجام شده است. این پژوهش به دنبال شناسایی چگونگی بهره گیری از اصول فلسفی هراکلیتوس مانند تغییر مداوم، وحدت اضداد و نظم پنهان (لوگوس) در طراحی و اجرای برنامه های درسی پویا و منعطف است.روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه با دبیران و استادان در خصوص تجربیات و نظرات آنها درباره به کارگیری فلسفه هراکلیتوس در آموزش گردآوری شده و با استفاده از کدگذاری سه مرحله ای (کدهای اولیه، مضامین سازمان دهنده و مضمون فراگیر) تحلیل گردیده است.یافته ها: تحلیل داده ها منجر به شناسایی شش مضمون سازمان دهنده شامل: انعطاف پذیری و پویایی برنامه درسی، بهره گیری از تضادها و وحدت اضداد در آموزش، انسجام درونی و نظم پنهان (لوگوس)، تسهیل گری محیط یادگیری پویا (آتش افروزی)، چالش های پیاده سازی رویکرد هراکلیتوسی، و ارزشیابی پویا و فرآیندمحور گردید. این مضامین در قالب مضمون فراگیر “پداگوژی هراکلیتوسی: برنامه درسی سیال، تعاملی و تحول گرا در بستر تضادهای سازنده” سازماندهی شدند.نتیجه گیری: فلسفه هراکلیتوسی چارچوبی نظری قدرتمند برای بازاندیشی در نظام آموزشی فراهم می کند که در آن، تغییر و تضاد به عنوان فرصتی برای یادگیری عمیق تر و خلاقانه تر دیده می شود. در این رویکرد، برنامه درسی موجودیتی زنده و پویاست که با حفظ انسجام درونی، همواره در حال تطبیق با نیازهای متغیر دانش آموزان و جامعه است. معلم نقش تسهیل کننده و برانگیزاننده کنجکاوی را ایفا می کند و ارزشیابی از حالت ایستا به سمت فرآیندمحوری حرکت می کند.

کلیدواژه ها:

ارزشیابی پویا ، انسجام درونی ، انعطاف پذیری برنامه درسی ، تسهیل گری ، تغییر مداوم ، فلسفه هراکلیتوس