مدل سلسله مراتبی نقش واسطه ای ناگویی هیجانی در روابط بین عوامل آسیب پذیری عمومی، مدل آسیب پذیری سه گانه و علائم اختلالات هیجانی

زمینه و هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی مدل سه گانه آسیب پذیری در تبیین علائم اختلال های هیجانی شامل افسردگی، اضطراب فراگیر، اضطراب اجتماعی و اختلال وسواس فکری-عملی و ارزیابی نقش واسطه ای ناگویی هیجانی در رابطه بین ابعاد آسیب پذیری عمومی و علائم این اختلال ها انجام شد. روش بررسی: نمونه ای متشکل از ۲۹۰ نفر از دانشجویان دانشگاه های شهر ارومیه (آذربایجان غربی، ایران) به پرسشنامه فرم کوتاه پنج عاملی نئو (NEO-FFI)، پرسشنامه تجدیدنظرشده کنترل اضطراب (ACQ-R)، پرسشنامه ناگویی هیجانی تورنتو (TAS-۲۰)، فرم کوتاه مقیاس افسردگی، اضطراب و استرس (DASS-۲۱)، پرسشنامه نگرانی پن (PSWQ)، پرسشنامه هراس اجتماعی (SPIN) و پرسشنامه وسواس فکری-عملی مادزلی (MOCI) پاسخ دادند. داده ها با استفاده از روش مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که نوروتیسیسم از طریق نقش واسطه ای ناگویی هیجانی، رابطه مثبت و معناداری با علائم هر چهار اختلال دارد. کنترل ادراک شده نیز از طریق ناگویی هیجانی رابطه ای منفی و معنادار با این علائم نشان داد. با این حال، نقش واسطه ای ناگویی هیجانی در رابطه بین برون گرایی و علائم هیچ یک از اختلال ها معنادار نبود. همچنین ناگویی هیجانی در مدل سه گانه آسیب پذیری نقش اختصاصی نداشته و به طور مشترک بر طیف گسترده ای از اختلال ها تاثیرگذار بود. نتیجه گیری: یافته ها بر اهمیت توجه به ابعاد آسیب پذیری عمومی در پیشگیری، تشخیص و درمان اختلال های هیجانی تاکید کرده و رویکردهای درمانی فرا تشخیصی را توصیه می کند.

کلیدواژه ها:

مدل سه گانه آسیب پذیری ، ناگویی هیجانی ، نوروتیسیسم ، کنترل ادراک شده ، اختلال های هیجانی.