اثر تزریق مکمل های ویتامینی و معدنی در اواخر دوره آبستنی گاوهای شیری هلشتاین بر عملکرد، شاخص رشد اسکلتی، وضعیت اسهال، فراسنجه های خونی و آنتی اکسیدانی گوساله های آن ها

هدف: برنامه ریزی جهت سلامت جنین در گاوهای شیری یک امر حیاتی می باشد، زیرا استرس اکسیداتیو مادر نه تنها بر سلامت فوری پس از زایمان تاثیر می گذارد، بلکه پیامدهای بلندمدتی برای رشد، نمو، تاب آوری و استقامت گوساله نیز دارد. از طرفی افزایش استرس اکسیداتیو و تولید بیش از حد رادیکال های آزاد در دوره انتقال روی جنین در حال رشد تاثیر می گذارد. این اثر می تواند توانایی گوساله­ها را برای دفاع از خود در برابر عوامل بیماری زا و مقابله با عوامل استرس زا تغییر دهد و منجر به تغییر در وزن بدن، عملکرد و رشد اسکلتی در طول ماه اول حیات شود. شناسایی و بهینه سازی اثر مواد مغذی خاص در برنامه سلامت حیوانات می تواند یک استراتژی مدیریتی کارآمد برای کاهش استرس اکسیداتیو و التهاب مرتبط با دوره انتقال و به دنبال آن اختلالات ایمنی و اختلال در سلامت و رشد گوساله ها باشد. در این راستا، ویتامین ها و مواد معدنی به دلیل خواص ضدالتهابی و آنتی اکسیدانی خود شناخته شده اند. تامین ریزمغذی­های ضروری برای گاوها در دوران بارداری یک راه موثر برای رفع نیازهای گوساله است. مواد و روش ها: پژوهش حاضر به منظور بررسی تاثیر تزریق مواد معدنی و ویتامین ها در اواخر بارداری گاوها بر عملکرد، قوام مدفوع، برخی متابولیت های خون، وضعیت آنتی اکسیدانی و شاخص های رشد اسکلتی گوساله های آن ها، با استفاده از ۳۲ گاو آبستن در قالب یک طرح کاملا تصادفی با چهار تیمار و هشت تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل ۱- گروه شاهد (عدم تزریق مکمل ویتامینی و معدنی)، ۲- تیمار دریافت کننده مکمل ویتامینی تزریقی، ۳- تیمار دریافت کننده مکمل معدنی تزریقی و ۴- تیمار دریافت کننده مکمل ویتامینی و معدنی تزریقی باهم بود. تزریق مکمل ها در ۲۸ روز قبل زایش به صورت زیرجلدی انجام شد. مکمل ویتامینی شامل ویتامین­های A، D۳، E، B۱، B۲، B۳، B۶، B۱۲ و C و مکمل معدنی شامل کلسیم، مس، منیزیم و فسفر بود. نتایج و بحث: نتایج نشان داد وزن تولد، وزن روز ۳۵، افزایش وزن روزانه و مصرف ماده خشک کل گوساله های متولد شده از مادران دریافت کننده مواد معدنی، ویتامین ها و مخلوط ویتامینی- معدنی نسبت به گروه شاهد با افزایش همراه بود (۰۵/۰≥P). در تیمارهای دریافت کننده مواد معدنی، ویتامین ها و مخلوط هر دو، افزایش IgG آغوز، IgG مصرفی هر گوساله و IgG سرمی گوساله ها در بدو تولد و سه روز پس از تولد آن ها مشاهده شد (۰۵/۰≥P). هم چنین، تزریق مواد معدنی و ویتامین ها به گاوهای آبستن سبب بهبود قوام مدفوع و کاهش تعداد گوساله های مبتلا به اسهال شد، به طوری که بهترین نتیجه از تزریق همزمان موادمعدنی و ویتامین ها به دست آمد (۰۵/۰≥P). از طرفی، غلظت گلوکز، پروتئین کل و آلبومین گوساله های متولد شده از گاوهای دریافت کننده مواد معدنی، ویتامین ها و مواد معدنی و ویتامین ها، نسبت به تیمار شاهد با تغییر معنی داری همراه بود. تزریق مواد معدنی و ویتامینی ها به گاوهای آبستن، سبب افزایش فعالیت گلوتاتیون پراکسیداز و کاهش وضعیت آنتی اکسیدانی کل در گوساله ها نسبت به گوساله های گروه شاهد شد (۰۵/۰≥P). فعالیت آنزیم سوپراکسید دیسموتاز گوساله های متولدشده از گروه دریافت کننده همزمان مواد معدنی و ویتامین، با افزایش همراه بود و بیش ترین تغییر فعالیت کاتالاز مربوط به گوساله های تیمار دریافت کننده مواد معدنی و مخلوط ویتامینی-معدنی بود. در گوساله های متولد شده از تیمارهای دریافت کننده مواد معدنی، ویتامین ها و مخلوط هر دو، ارتفاع جدوگاه روز ۲۸ نسبت به گوساله های شاهد با افزایش همراه بود (۰۵/۰≥P). نتیجه گیری: به طورکلی، تزریق همزمان مواد معدنی و ویتامین ها به دام های دوره انتقال پیش از زایش، به سبب عملکرد بهتر و بهبود سیستم ایمنی و سلامت گوساله های آن ها توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

دوره انتقال ، عملکرد ، گوساله ، مواد معدنی ، ویتامین