کاربرد روش های نرم و رگرسیونی در تخمین میزان رسوب ورودی به آبگیر جانبی

فرایند آبگیری از رودخانه ها به وسیله سازه آبگیر همواره با انحراف رسوبات همراه است. انحراف رسوبات به صورت بار بستر به کانال آبگیر، تاسیسات انتقال آب پایین دست آبگیر و طرح آبرسانی را با مشکلاتی روبرو می نماید. استفاده از سازه های کنترل رسوب دیوارجداکننده در جلوی آبگیر و همزمان آبشکن در مقابل آبگیر باعث کاهش رسوب ورودی و افزایش راندمان آبگیری می شود. در تحقیق حاضر تاثیر دیوار جداکننده و سازه آبشکن در تخمین نسبت رسوب ورودی به آبگیر به صورت آزمایشگاهی و روش های داده کاوی و رگرسیون چندگانه مورد ارزیابی قرار گرفته است. ابتدا با انجام آنالیز ابعادی، نسبت های بدون بعد استخراج و رابطه بین متغیرها و مقدار آنها در آزمایش ها مشخص گردید. با استفاده از نرم افزارهای آماری XLSTAT و SPSS از روش گام به گام و اینتر معادلاتی برای ارتباط بین متغیرهای مستقل و وابسته استخراج شد. بعداز به دست آوردن معادلات خطای نسبی هر معادله محاسبه شد. سپس بهترین معادله که R۲ آن بالا و خطای نسبی آن پایین بود انتخاب و پیشنهاد شد. در مرحله بعد با روش های شبکه های عصبی مصنوعی (ANN)، و GEP و GMDH مدل سازی انجام و بهترین روش در تخمین نسبت رسوب ورودی به آبگیر انتخاب شد. نتایج نشان داد که در تخمین نسبت رسوب ورودی به آبگیر بهترین عملکرد مربوط به مدلANN با شاخص های آماری,R۲=۰.۹۹, MAD=۰.۰۰۴ RMSE=۰.۰۰۳ و MAPE=۳.۲۸ و در مرحله بعد مدل GEP است. همچنین روش های داده کاوی نسبت به روش رگرسونی دقت بالاتری دارند.

کلیدواژه ها:

آبگیر ، آبشکن ، دیوار جداکننده ، رسوب ، داده کاوی