تعیین حد بحرانی پتاسیم قابل استفاده گیاه ذرت در تعدادی از خاک های آهکی

این پژوهش به منظور بررسی وضعیت پتاسیم و تعیین حد بحرانی پتاسیم قابل استفاده گیاه ذرت (Zea mays L.)  با روش های میچرلیخ-بری، تصویری کیت-نلسون و روش تجزیه واریانس کیت-نلسون در تعدادی از خاک های آهکی انجام شد. به این منظور، ۱۵ نمونه خاک از خاک های کشاورزی (۳۰-۰ سانتیمتر) دشت شهرکرد انتخاب شد. قبل از کاشت، پتاسیم خاک ها با روش های استات آمونیوم ۱ نرمال، بی کربنات آمونیوم- DTPA، باریم کلرید ۰.۱ مولار، کلسیم کلرید ۰.۰۱ مولار و مهلیچ ۱ عصاره گیری و تعیین شد. آزمایش گلخانه ای به صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی با دو فاکتور (نوع خاک و مقدار کود پتاسه)، در ۳ تکرار انجام شد. پس از اتمام دوره رویشی، بخش هوایی ذرت برداشت و شاخص های گیاهی شامل؛ وزن ماده خشک، غلظت پتاسیم، جذب کل پتاسیم و عملکرد نسبی تعیین شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثرات خاک و کود پتاسیم در سطح یک درصد اثر معنی داری بر وزن خشک، غلظت و جذب کل پتاسیم گیاه داشت. نتایج نشان داد که عصاره گیرهای مختلف، غلظت های متفاوتی از پتاسیم را عصاره گیری نموده اند. میانگین پتاسیم عصاره گیری شده در خاک ها به ترتیب؛ استات آمونیوم ۱ نرمال> بی کربنات آمونیوم- DTPA> باریم کلرید ۰.۱مولار> کلسیم کلرید ۰.۰۱ مولار> مهلیچ ۱ بود. عصاره گیرهای استات آمونیوم ۱ نرمال، باریم کلرید ۰.۱ مولار و کلسیم کلرید ۰.۰۱ مولار به دلیل همبستگی با شاخص عملکرد نسبی را می توان به عنوان عصاره گیر مناسب در این خاک ها دانست. نتایج نشان داد که حد بحرانی پتاسیم با روش میچرلیخ-بری در عصاره گیرهای استات آمونیوم ۱ نرمال، باریم کلرید ۱/۰ مولار و کلسیم کلرید ۰۱/۰ مولار به ترتیب؛ ۲۵۷.۶، ۲۴۵.۸ و ۴۰.۳ میلی گرم بر کیلوگرم خاک بود. در روش تصویری کیت-نلسون، حد بحرانی پتاسیم با عصاره گیرهای استات آمونیوم ۱ نرمال، کلرید باریم ۰.۱ مولار و کلرید کلسیم ۰.۰۱ مولار به ترتیب، ۲۶۰، ۲۴۰ و ۴۳ میلی گرم بر کیلوگرم و در روش تجزیه واریانس کیت نلسون، حد بحرانی پتاسیم با عصاره گیرهای ذکر شده به ترتیب، ۳۲۵.۵، ۲۶۵.۲ و ۰.۵۳ میلی گرم بر کیلوگرم خاک بود. نتایج این پژوهش نشان داد که حد بحرانی پتاسیم تعیین شده در هر عصاره گیر با روش تجزیه واریانس کیت-نلسون بیشتر از دو روش دیگر بود.

کلیدواژه ها:

دشت شهرکرد ، کیت-نلسون ، میچرلیخ-بری